شواهد موجود دربارهٔ گوشی همراه و اختلال نعوظ از علت حرف نمیزنند و آنچه اندازهگیری شده همراهی است. در مطالعهٔ مقدماتی ۲۰۱۳ روی ۳۰ مرد، ساعتهایی که گوشی روشن همراه فرد بود در گروه با اختلال نعوظ دستکم ۶ ماه بیشتر بود، در حالی که زمان مکالمه تفاوت معنیدار نداشت و سازوکار بررسی نشد. پرسش دقیقتر این است که چه چیزی در الگوی استفاده با نعوظ همراه است، نه اینکه گوشی علت است.
این مطلب توسط سایت دکتر سعید بهکام، روانشناس بالینی،مشاور و سکستراپ در ایران (تهران) و کانادا (تورنتو، ریچموندهیل و ونکوور) به شما همراهان و مشترکان عزیز سایت بهکام تقدیم میشود.
آیا گوشی همراه واقعاً باعث اختلال نعوظ میشود؟
پاسخ کوتاه این است که شواهد موجود علت بودن گوشی را ثابت نمیکند. مطالعهٔ مقدماتی ۲۰۱۳ که ۲۰ مرد با اختلال نعوظ دستکم ۶ ماه را با ۱۰ مرد بدون مشکل نعوظ مقایسه کرد، فقط همراهی نشان داد: ساعتهای روشنبودن گوشی همراه فرد ۴٫۴ (انحراف معیار ۳٫۶) ساعت در روز در برابر ۱٫۸ (انحراف معیار ۱) ساعت در روز.

در همان مطالعه، نمرهٔ پرسشنامهٔ سلامت جنسی مردان (SHIM) در ۲۰ مرد با اختلال نعوظ دستکم ۶ ماه ۱۱٫۲ (انحراف معیار ۵) و در ۱۰ مرد بدون مشکل نعوظ ۲۴٫۲ (انحراف معیار ۲٫۳) بود. این ۲ گروه از نظر سن، وزن، قد و تستوسترون تام تفاوت معنیدار نداشتند. یعنی دستکم در این ۳۰ مرد در این ۴ متغیر تفاوتی دیده نشد؛ نمونهٔ کوچک ممکن است تفاوتهای کوچک را نشان ندهد.
زمان مکالمه با گوشی در هفته در همین ۳۰ مرد ۱۷٫۶ (انحراف معیار ۱۱٫۱) ساعت در گروه با اختلال نعوظ و ۱۲٫۵ (انحراف معیار ۷) ساعت در گروه بدون مشکل نعوظ بود و این تفاوت معنیدار نبود. نویسندگان خودشان این کار را پژوهش مقدماتی نامیدند، به همبستگی بالقوه اشاره کردند و مطالعات بزرگتر و بررسی سازوکار را توصیه کردند. این طرح علت و معلول را جدا نمیکند.
استفادهٔ وسواسی از شبکههای اجتماعی با عملکرد جنسی چه نسبتی دارد؟
در تحلیل ۲۰۲۲ در پرتغال، همبستگی استفادهٔ اعتیادگونه از شبکههای اجتماعی با کارکرد نعوظ در ۱۹۴ مرد ۰٫۲۶− بود. یعنی در این نمونه هرچه این نوع استفاده بیشتر، نمرهٔ کارکرد نعوظ پایینتر؛ اما این همراهی ضعیف است، جهت علت را مشخص نمیکند و بر خودگزارشی تکیه دارد.
در همان تحلیل، همبستگی استفادهٔ اعتیادگونه از شبکههای اجتماعی با میل جنسی در مردان ۰٫۱۷−، با نارضایتی از آمیزش ۰٫۲۰−، با نارضایتی جنسی کلی ۰٫۳۰− و با دشواری در ارگاسم ۰٫۲۰− بود. دادههای این تحلیل از ۴ مطالعه با دادههای جمعشده از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ میآمد؛ دربارهٔ استفادهٔ مشکلساز از گوشی ۲۳۵ مرد و ۹۴۶ زن و دربارهٔ استفادهٔ مشکلساز از شبکههای اجتماعی ۱۹۴ مرد و ۵۳۶ زن بررسی شده بودند.
همبستگیهای مربوط به خود گوشی همجهت ولی ضعیفتر بود و در بیشتر موارد پس از کنترل استفادهٔ شبکههای اجتماعی غیرمعنیدار شد. در زنان نیز جهت همبستگیها مشابه بود. نمونه معرف جامعه نیست و همبستگی علت نیست. محاسبهٔ ساده از ما، نه عددی از خود مقاله و با فرض همبستگی خطی: مربع ۰٫۲۶ حدود ۰٫۰۶۸ است؛ یعنی حدود ۷ درصد از پراکندگی نمرهٔ کارکرد نعوظ در این نمونه با استفادهٔ اعتیادگونه از شبکههای اجتماعی همخوانی دارد و حدود ۹۳ درصد با چیز دیگری.
چه سازوکارهایی ممکن است پشت این همراهی باشد؟
هیچ سازوکاری در این ۲ مطالعه آزمون نشده و هر توضیحی دربارهٔ آنچه پشت این همراهی است، فرضیه میماند. یکی از این ۲ مطالعه مقطعی و روی ۳۰ مرد بود و دیگری تحلیلی بر دادههای جمعشدهٔ ۴ مطالعه با خودگزارشی؛ هیچکدام نشان ندادند که گوشی یا شبکههای اجتماعی از چه مسیری به نعوظ وصل میشوند.
۴ فرضیهٔ محتمل وجود دارد. فرضیهٔ نخست: کمشدن خواب با نور صفحه. فرضیهٔ دوم: پایش و مقایسهٔ عملکرد که اضطراب میسازد. فرضیهٔ سوم: پراکندگی توجه در لحظهٔ صمیمیت. فرضیهٔ چهارم: جهت معکوس، یعنی مردی که مشکل نعوظ دارد بیشتر به گوشی پناه میبرد. هیچیک از این ۴ فرضیه در این ۲ مطالعه آزموده نشدهاند.
[نیاز به بررسی بیشتر: هیچیک از این دو مطالعه سازوکار را آزمون نکردهاند؛ هر توضیح دربارهٔ خواب، اضطراب یا توجه فرضیه است.] در چارچوب روانکاوی کلاسیک فروید، انرژی روانی محدود فرض میشود و توجهی که به یک موضوع سرمایهگذاری شود از موضوع دیگر کم میشود؛ این تفسیر نظری فرضیه است و این دو مطالعه آن را ثابت نمیکنند.
اگر نگران گوشی و نعوظ هستید، چه باید کرد؟
اگر دشواری نعوظ تکرار شود یا آزاردهنده باشد، مراجعه به پزشک و ارزیابی علتهای جسمی و روانی درست است. یک آزمایش رفتاری کمهزینه هم میتوان امتحان کرد: شبها گوشی از تخت دور گذاشته شود و چند هفته اثرش بر خواب و رابطه پیگیری شود. از این ۲ مطالعه چنین توصیهای بیرون نمیآید و تضمینی هم برای نتیجه وجود ندارد.

منطق این آزمایش ساده است: اگر خواب بهتر شود یا اضطراب پیرامون رابطه کم شود، سود آن مستقل از بحث گوشی ارزش دارد. اگر تغییری دیده نشد، این هنوز ثابت نمیکند که گوشی بیاثر است؛ فقط نشان میدهد این تغییر خاص چیزی را عوض نکرده. دربارهٔ تابش یا امواج گوشی هیچ ادعایی مطرح نیست، چون این ۲ مطالعه آن را نسنجیدهاند.
در کار بالینی، متخصصان اغلب میبینند مردانی که از گوشی کنار تخت نگراناند، در واقع از اضطراب عملکرد حرف میزنند؛ این یک برداشت بالینی است، نه نتیجهٔ این پژوهشها. موضع تحریریهٔ سایت بهکام این است که شواهد فعلی از همراهی حرف میزنند، نه از علت؛ نگرانی درستتر دربارهٔ چگونگی و میزان استفاده است، نه دربارهٔ داشتن گوشی.
بیشتر بخوانید: ویتامین ب و اختلال نعوظ؛ رابطهٔ علمی این دو چیست؟
Read this article in English: Smartphones and Erectile Function: What the Evidence Shows
سوالات پرتکرار شما از سایت «بهکام»
روشن نگهداشتن گوشی در جیب مستقیماً نعوظ را ضعیف میکند؟
هیچیک از این ۲ مطالعه تابش یا امواج یا اثر مستقیم جیب را نسنجیدند. آنچه در مطالعهٔ مقدماتی ۲۰۱۳ روی ۳۰ مرد اندازهگیری شد ساعتهایی بود که گوشی روشن همراه فرد قرار داشت و این عدد فقط همراهی را نشان میدهد، نه علت. ادعای مستقیم بودن پشتیبانی ندارد.
مدت مکالمه با گوشی اهمیت دارد؟
در مطالعهٔ مقدماتی ۲۰۱۳ روی ۳۰ مرد، زمان مکالمه با گوشی در هفته ۱۷٫۶ (انحراف معیار ۱۱٫۱) ساعت در گروه با اختلال نعوظ و ۱۲٫۵ (انحراف معیار ۷) ساعت در گروه بدون مشکل نعوظ بود و این تفاوت معنیدار نبود. پس در آن نمونه، مدت مکالمه چیزی را توضیح نمیداد.
اعتیادگونه بودن استفاده مهمتر است یا خود گوشی؟
در تحلیل ۲۰۲۲ در پرتغال، همبستگیهای مربوط به خود گوشی همجهت ولی ضعیفتر از شبکههای اجتماعی بود و در بیشتر موارد پس از کنترل استفادهٔ شبکههای اجتماعی غیرمعنیدار شد. یعنی آنچه با نمرههای کارکرد جنسی همراه بود الگوی استفاده بود، نه داشتن دستگاه.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر دشواری نعوظ تکرار شود یا برای شما آزاردهنده باشد، مراجعه به پزشک و ارزیابی علتهای جسمی و روانی درست است. این ۲ مطالعه در این باره توصیهٔ درمانی نمیدهند و جای ارزیابی بالینی را نمیگیرند.
جمعبندی: نگرانی بجاست، ادعای قطعی نه
شواهد فعلی از همراهی حرف میزنند، نه از علت. در مطالعهٔ مقدماتی ۲۰۱۳ روی ۳۰ مرد، ساعتهای روشنبودن گوشی همراه فرد با اختلال نعوظ همراهی داشت، و در تحلیل ۲۰۲۲ در پرتغال همبستگی کارکرد نعوظ با استفادهٔ اعتیادگونه از شبکههای اجتماعی ۰٫۲۶− بود؛ مربع همین عدد با حدود ۷ درصد پراکندگی همخوانی دارد. نگرانی بجاست، اما جای آن تغییر میکند: پرسش درست دربارهٔ چگونگی و میزان استفاده است، نه داشتن گوشی. سازوکار آزموده نشده و پژوهشهای بزرگتر لازم است؛ خبر خوب این است که الگوی استفاده قابل مشاهده و قابل تغییر است و برای دشواری نعوظ ارزیابی پزشکی راه روشنی دارد.
به دنبال مشاوره ی حرفهای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
اگر به دنبال راههای بیشتر برای بهبود سلامت جسمی، جنسی و روانی خود هستید یا به توصیههای تخصصی نیاز دارید، برای «دریافت مشاوره» با دکتر سعید بهکام، بهترین دکتر روانشناس و سکستراپ ایرانی (تهران) و یا در کانادا (تورنتو، ونکوور و ریچموندهیل) میتوانید از اینجا با ما در ارتباط باشید.
منابع
Al-Ali BM, Patzak J, Fischereder K, et al. Cell phone usage and erectile function. Cent European J Urol. 2013;66(1):75-7. PMID: 24578997. DOI: 10.5173/ceju.2013.01.art23
Fuzeiro V, Martins C, Gonçalves C, et al. Sexual Function and Problematic Use of Smartphones and Social Networking Sites. J Sex Med. 2022;19(8):1303-1308. PMID: 35718741. DOI: 10.1016/j.jsxm.2022.05.004
اعتبار تصاویر: تصاویر شاخص و داخل متن این مقاله با هوش مصنوعی (Google Gemini) تولید شدهاند.







