«رکود جنسی» (Sex Recession) نامی است که پژوهشگران به یک روند مستند داده‌اند: در دو دههٔ گذشته، بزرگسالان جوان در آمریکا و بریتانیا کمتر از نسل‌های پیشین رابطهٔ جنسی دارند. در آمریکا، سهم مردان ۱۸ تا ۲۴ سالهای که یک سال کامل هیچ رابطهٔ جنسی نداشته‌اند، بین سالهای ۲۰۰۰ و ۲۰۱۸ از ۱۸٫۹ درصد به ۳۰٫۹ درصد رسید. علت اصلی این روند، کمشدن میل نیست. دو عامل آن را توضیح می‌دهند: کمتر شدن رابطه‌های پایدار، و کاهش رابطه در خود زوج‌ها. عواملی که این مطالعه‌ها شناخته‌اند بیشتر اجتماعی و رابطه‌ای‌اند؛ و از نگاه بالینی، همین آن‌ها را قابل گفتوگو می‌کند.
پرسش این روند برای زوجهای ایرانی در تهران و برای مهاجران در تورنتو، لس‌آنجلس یا دبی یکی است: چرا با آزادی بیشتر، نزدیکی کمتر شده است؟
«رکود جنسی» با عدد و رقم چقدر واقعی است؟
اوئدا و همکاران (۲۰۲۰) پاسخ ۴٬۲۹۱ مرد و ۵٬۲۱۳ زن ۱۸ تا ۴۴ ساله را در «پیمایش اجتماعی عمومی» آمریکا (۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸) بررسی کردند. در مردان ۱۸ تا ۲۴ ساله، بی‌رابطگی در سال گذشته از ۱۸٫۹ به ۳۰٫۹ درصد رسید؛ تقریباً از هر سه نفر، یک نفر. در زنان همین سن، افزایش از ۱۵٫۱ به ۱۹٫۱ درصد معنادار نبود. در ۲۵ تا ۳۴ سالهها این سهم در مردان دو برابر و در زنان نزدیک به دو برابر شد.
در بریتانیا، ولینگز و همکاران (۲۰۱۹) سه دورهٔ پیمایش ملی سبک زندگی جنسی (Natsal) را مقایسه کردند. میان ۲۰۰۱ و ۲۰۱۲، سهم افراد ۱۶ تا ۴۴ سالهای که یک ماه رابطه نداشتند، در زنان از ۲۳ به ۲۹٫۳ و در مردان از ۲۶ به ۲۹٫۲ درصد رسید.
دو پیمایش ملی مستقل در آمریکا و بریتانیا، هر دو، افزایش بی‌رابطگی را در بزرگسالان جوان ثبت کرده‌اند (JAMA Network Open، ۲۰۲۰؛ BMJ، ۲۰۱۹). محدودیت: داده‌ها خوداظهاری‌اند و نرخ پاسخ پیمایش آمریکا ۵۹٫۵ تا ۷۱٫۴ درصد بود.
کنار گذاشتن گوشی و برگشتن به لحظهٔ مشترک، ساده‌ترین قدم برای شکستن فاصله‌های شبانه است — Image: AI-generated / Gemini 3.1 Flash via OpenRouter
چرا حتی زوجهای متأهل کمتر رابطه دارند؟
رکود جنسی فقط ماجرای مجردها نیست. تونگی و همکاران (۲۰۱۷) با دادههای ۲۶٬۶۲۰ بزرگسال آمریکایی نشان دادند که بزرگسالان در اوایل دههٔ ۲۰۱۰ سالانه حدود نُه بار کمتر از اواخر دههٔ ۱۹۹۰ رابطه داشتند. دو عامل این افت را می‌ساخت: بیشتر شدن افراد بی‌شریک، و کم شدن رابطه در خود زوج‌ها. در مطالعهٔ اوئدا، سهم متأهلانی که هفتهای یک بار یا بیشتر رابطه داشتند، در مردان از ۷۱٫۱ به ۵۷٫۷ و در زنان از ۶۹٫۱ به ۶۰٫۹ درصد رسید.
دو یافته فرضیه‌های رایج را کنار می‌گذارد. در مطالعهٔ تونگی، افت رابطه با ساعت کاری طولانیتر یا مصرف بیشتر پورن ارتباطی نداشت و بیش از همه به نسل تولد مربوط بود. در بریتانیا، هم‌زمان با کمشدن رابطه، سهم کسانی که رابطهٔ بیشتری می‌خواستند بالا رفت. یعنی میل از بین نرفته است؛ فاصلهٔ میان خواستن و رسیدن بیشتر شده است.
در کار بالینی با زوجهای ایرانی در تهران و مهاجران در تورنتو و لس‌آنجلس، الگویی تکرارشونده دیده میشود: دو نفر در یک تخت، هر کدام با گوشی خود، بی‌آن‌که دعوایی در کار باشد. رابطه با یک بحران تمام نمی‌شود؛ با تعویق‌های کوچک شبانه کم میشود. نقش گوشی هوشمند در این روند هنوز با شواهد علّی ثابت نشده است [نیاز به بررسی بیشتر: دادهٔ علّی دربارهٔ اثر گوشی بر دفعات رابطه یافت نشد].
به گزارش Archives of Sexual Behavior (۲۰۱۷)، افت دفعات رابطه در آمریکا بیش از همه به نسل تولد مربوط بود، نه به پورن یا ساعت کاری. این نتیجه با پیمایش بریتانیا هم‌سوست که بیشترین افت را در متأهلان و هم‌خانه‌ها دید.
روانکاوی دربارهٔ این عقب‌نشینی چه می‌گوید؟
فروید در ۱۹۰۸، در مقالهٔ «اخلاق جنسی “متمدن” و بیماری عصبی مدرن»، استدلال کرد که سرکوب جنسیِ تحمیل‌شده از سوی اخلاق زمانه بهای روانی دارد. امروز آن ممنوعیت بیرونی تا حد زیادی برداشته شده، اما رابطه کمتر شده است. از منظر روانکاوی می‌توان پرسید آیا ممنوعیت به درون منتقل شده است: ترس از قضاوت، اضطراب عملکرد و نیاز به کنترل کامل هر تجربه، میل را نگه می‌دارند و عمل را به تعویق می‌اندازند.
این خوانش تفسیری است، نه نتیجهٔ آزمایش؛ اما گفتوگو را از «چند بار؟» به «چه چیزی مانع است؟» میبرد. کاهش رابطه در نسل امروز لزوماً نشانهٔ کمشدن میل نیست؛ در پیمایش ملی بریتانیا، هم‌زمان با افت دفعات، تمایل به رابطهٔ بیشتر افزایش یافت (BMJ، ۲۰۱۹).
آیا رابطهٔ کمتر همیشه یعنی مشکل؟ و کی باید کمک گرفت؟
نه. در تحلیل ۱۷٬۷۴۴ بزرگسال آمریکایی (کیم و همکاران، ۲۰۱۷)، پس از کنترل عوامل اجتماعی و جمعیتی، افراد بیرابطه سطح شادی تقریباً برابری با افراد فعال جنسی داشتند. در بریتانیا هم از میان افراد باتجربه‌ای که یک سال رابطه نداشتند، فقط ۳۴٫۸ درصد مردان و ۲۳٫۶ درصد زنان ناراضی بودند (اوئدا و مرسر، ۲۰۱۹). معیار، رضایت دو نفر است، نه یک عدد ثابت.
در مطالعهٔ ۲٬۱۰۱ زوج آلمانی (جانسون و همکاران، ۲۰۲۵)، ۸۶٫۴ درصد زوج‌ها در گروهی بودند که هر دو نفر بسیار راضی بودند و کمی کمتر از هفتهای یک بار رابطه داشتند. به گزارش Journal of Family Psychology (۲۰۲۵)، زوج‌هایی با تعارض کمتر، خودافشایی بیشتر و تعهد دوطرفه شانس بیشتری داشتند که هم رابطهٔ منظم و هم رضایت بالا داشته باشند. این مطالعه‌ها مقطعی‌اند و علت را ثابت نمی‌کنند؛ دادهٔ ملی مشابهی برای ایران یافت نشد [نیاز به بررسی بیشتر: روند رابطهٔ جنسی در ایران].
کمک حرفه‌ای وقتی لازم است که فاصله دیگر انتخاب مشترک نیست: یکی رنج میبرد و دیگری فرار می‌کند، حرف زدن دربارهٔ رابطه به دعوا ختم میشود، یا اضطراب، شرم یا مشکلی جسمی مانع نزدیکی است. گفتوگو با متخصص سکس‌تراپی و زوج‌درمانی کمک می‌کند گره پیدا شود، پیش از آن‌که سکوت عادت شود.
رکود جنسی یعنی کاهش دفعات رابطهٔ جنسی و افزایش سهم افراد بیرابطه در دو دههٔ اخیر. بر پایهٔ پیمایش اجتماعی عمومی آمریکا (JAMA Network Open، ۲۰۲۰)، سهم مردان ۱۸ تا ۲۴ سالهای که یک سال رابطه نداشتند از ۱۸٫۹ به ۳۰٫۹ درصد رسید.
آیا پورن علت رکود جنسی است؟
شواهد موجود این را تأیید نمیکند. در تحلیل ۲۶٬۶۲۰ بزرگسال آمریکایی (Archives of Sexual Behavior، ۲۰۱۷)، افت دفعات رابطه با مصرف بیشتر پورن یا ساعت کاری طولانیتر ارتباطی نداشت و بیشتر به نسل تولد مربوط بود.
چند بار رابطه در هفته «عادی» است؟
عدد ثابتی بهعنوان «عادی» وجود ندارد. در دادههای آمریکا (Archives of Sexual Behavior، ۲۰۱۷)، بیستوچند سالهها حدود ۸۰ بار و شصتوچند سالهها حدود ۲۰ بار در سال رابطه داشتند. بیشتر زوجهای راضی آلمانی کمی کمتر از هفتهای یک بار رابطه داشتند.
چه زمانی کمشدن رابطه به مشاوره نیاز دارد؟
وقتی یکی از دو نفر رنج میبرد، گفتوگو به دعوا یا سکوت ختم میشود، یا اضطراب و شرم مانع نزدیکی است. پیمایش بریتانیا (BMJ Open، ۲۰۱۹) نشان داد بسیاری از افراد بیرابطه ناراضی نیستند؛ پس معیار، رنج است، نه صرفاً عدد.
جمع‌بندی: رکود یا فرصتی برای بازگشت؟
نسل امروز و حتی زوجهای متأهل کمتر از گذشته رابطهٔ جنسی دارند. اما میل از بین نرفته و بسیاری رابطهٔ بیشتری می‌خواهند. آنچه کم شده، فرصت، امنیت و گفت‌وگوست؛ و این‌ها را دو نفر می‌توانند دوباره بسازند. زوجی که فاصله را نام میبرد و دربارهٔ آن حرف می‌زند، یک قدم از رکود جلوتر است.
به دنبال مشاوره ی حرفه‌ای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
Ueda P, Mercer CH, Ghaznavi C, et al. Trends in Frequency of Sexual Activity and Number of Sexual Partners Among Adults Aged 18 to 44 Years in the US, 2000-2018. JAMA Netw Open. 2020;3(6):e203833. PMID: 32530470
Twenge JM, Sherman RA, Wells BE. Declines in Sexual Frequency among American Adults, 1989-2014. Arch Sex Behav. 2017;46(8):2389-2401. PMID: 28265779
Wellings K, Palmer MJ, Machiyama K, et al. Changes in, and factors associated with, frequency of sex in Britain: evidence from three National Surveys of Sexual Attitudes and Lifestyles (Natsal). BMJ. 2019;365:l1525. PMID: 31064762
Ueda P, Mercer CH. Prevalence and types of sexual inactivity in Britain: analyses of national cross-sectional probability survey data. BMJ Open. 2019;9(10):e030708. PMID: 31662376
Kim JH, Tam WS, Muennig P. Sociodemographic Correlates of Sexlessness Among American Adults and Associations with Self-Reported Happiness Levels. Arch Sex Behav. 2017;46(8):2403-2415. PMID: 28275930
Johnson MD, Li W, Impett EA, et al. How are sexual frequency and relationship satisfaction intertwined? A latent profile analysis of male-female couples. J Fam Psychol. 2025. PMID: 40111794
Freud S. (1908). “Civilized” Sexual Morality and Modern Nervous Illness. Standard Edition, Vol. 9, pp. 177-204. PEP-Web
Image Credits: تصویر شاخص و تصاویر متن با هوش مصنوعی ساخته شده‌اند (Gemini 3.1 Flash via OpenRouter). AI-generated image. No real person is depicted.
