خودارضایی در رابطه نه خیانت است و نه به‌خودی‌خود نشانهٔ کمبود. دادههای بزرگ‌ترین پیمایش‌های ملی نشان میدهد حدود سه‌چهارم مردان و دو نفر از هر پنج زن در یک ماه گذشته خودارضایی کرده‌اند. پرسش درست این نیست که «آیا شریکم خودارضایی میکند؟»، بلکه این است که «چرا، و به‌جای چه؟». وقتی خودارضایی کنار رابطهٔ جنسی می‌نشیند، اغلب بی‌خطر و حتی سودمند است؛ وقتی جای گفتوگو و نزدیکی را می‌گیرد، معمولاً پیامِ نارضایتیِ ناگفته‌ای است که باید شنیده شود.
خودارضایی در میان آدم‌های دارای رابطه چقدر رایج است؟
پاسخ کوتاه: بسیار رایج، و رو به افزایش. در پیمایش ملی نگرش‌ها و سبک زندگی جنسی بریتانیا (Natsal)، سهم زنانی که در ماه گذشته خودارضایی کرده بودند از ۳۷٫۰٪ در سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۱ به ۴۰٫۳٪ در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ رسید و در مردان از ۷۳٫۴٪ به ۷۷٫۵٪. این ارقام از دو نمونهٔ احتمالی بزرگ به دست آمده است: ۱۱٬۱۶۱ نفر در دور اول و ۱۵٬۱۶۲ نفر در دور دوم.
در آمریکا هم پژوهش رگنروس و همکاران روی نمونه‌ای احتمالی از ۷٬۶۴۸ مرد و ۸٬۰۹۰ زن ۱۸ تا ۶۰ ساله نشان داد خودارضایی در افراد دارای شریک بخشی معمول از زندگی جنسی است، نه استثنایی نگران‌کننده.
بند قابل‌نقل: «خودارضایی در افراد دارای شریک رفتاری رایج است؛ در بریتانیا حدود ۷۸٪ مردان و ۴۰٪ زنان در یک ماه گذشته آن را گزارش کرده‌اند (Natsal، ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲).» این یافته با نتایج فیشر و همکاران در Journal of Sex Research (۲۰۲۶) همسوست. محدودیت: داده‌ها خودگزارشی‌اند و آخرین دور آن به یک دهه پیش برمی‌گردد.
آنچه در سکوتِ کنار هم گفته نمی‌شود، گاهی در تنهایی جبران می‌شود — Image: AI-generated / Gemini 3.1 Flash via OpenRouter
خودارضایی جای رابطهٔ جنسی را می‌گیرد یا آن را کامل میکند؟
دو فرضیهٔ رقیب وجود دارد. فرضیهٔ «جبرانی»: هرچه رابطهٔ جنسی کمتر، خودارضایی بیشتر. فرضیهٔ «مکمل»: کسانی که زندگی جنسی فعال‌تری دارند، خودارضایی هم بیشتری دارند، چون میلشان بیدارتر است.
رگنروس و همکاران شواهدی برای الگوی جبرانی در مردان و الگوی مکمل در زنان یافتند؛ اما هر دو رابطه ضعیف بود و به یک متغیر کلیدی بستگی داشت: اینکه فرد چقدر از دفعات رابطهٔ جنسی‌اش راضی است. در هر دو جنس، داشتن شریک و میزان رضایت جنسی، پیش‌بینی‌کنندهٔ قوی‌تری برای خودارضایی بود تا تعداد دفعات رابطه.
تحلیل تازهٔ دادههای Natsal که در سال ۲۰۲۶ منتشر شد، تصویر را دقیق‌تر کرد. مردانی که بیشترین دفعات رابطهٔ جنسی را داشتند، کمتر خودارضایی کرده بودند؛ در زنان برعکس بود. اما در هر دو جنس، خودارضایی در ماه گذشته با تمایل به رابطهٔ بیشتر، ناهمخوانی میل با شریک، نارضایتی یا نگرانی دربارهٔ زندگی جنسی، و مشکل جنسی خود فرد یا شریکش همراه بود. نویسندگان نتیجه گرفتند وقتی رابطهٔ جنسی دونفره با دشواری روبه‌رو می‌شود، خودارضایی ممکن است برای زنان و مردان هر دو نقش جایگزین بگیرد.
بند قابل‌نقل: «خودارضایی کمتر به تعداد دفعات رابطه بسته است و بیشتر به اینکه آدم چقدر از رابطهٔ جنسی‌اش راضی است.» این برداشت با یافته‌های رگنروس و همکاران در Archives of Sexual Behavior (۲۰۱۷) همسوست.
آیا خودارضایی رضایت جنسی زوج را کم میکند؟
مروری نظام‌مند در سال ۲۰۲۴، ۲۲ مقاله را که خودارضایی را با رضایت جنسی سنجیده بودند جمع کرد. در مطالعه‌هایی که مردان را بررسی کرده بودند، ۷۱٫۴٪ رابطهای منفی میان خودارضایی و رضایت جنسی یافتند، ۲۱٫۴٪ رابطهای نیافتند و ۷٫۲٪ رابطهای مثبت. در زنان تصویر متفاوت بود: ۴۰٪ بدون رابطه، ۳۳٫۳٪ منفی و ۲۶٫۷٪ مثبت. یعنی در زنان، خودارضایی بیشتر نقش مکمل دارد و پیوند نزدیکتری با سلامت جنسی نشان میدهد.
مطالعه‌ای روی ۲۷٬۹۳۱ کاربر یک اپلیکیشن سلامت زنان (۹۹٪ زن) این را از زاویهٔ ارگاسم دید. دفعات ارگاسم در رابطهٔ دونفره پیش‌بینی‌کنندهٔ مثبت رضایت بود، ولی دفعات ارگاسم در خودارضایی فقط رابطهای منفی و ضعیف با رضایت داشت. نکتهٔ کاربردی‌تر: در فعالیت‌های مشابه، ارگاسم در تنهایی بیشتر رخ می‌داد، و «خودارضایی در حضور شریک» از جمله فعالیت‌های دونفره با بیشترین دفعات ارگاسم بود.
مهم است دقیق بخوانیم: این مطالعهها همبستگی را نشان می‌دهند، نه علت را. شاید نارضایتی به خودارضایی بیشتر می‌انجامد، نه برعکس. [نیاز به بررسی بیشتر: هنوز هیچ کارآزمایی‌ای نشان نداده که کم کردن خودارضایی به‌تنهایی رضایت زوج را بالا ببرد.]
روانکاوی دربارهٔ خودارضایی در رابطه چه می‌گوید؟
فروید در سال ۱۹۱۲، در «مشارکت در بحثی دربارهٔ خودارضایی» (SE 12)، خودارضایی را به‌خودی‌خود سرچشمهٔ بیماری نمی‌دانست. نگرانی او ظریف‌تر بود: اینکه ذهن یاد بگیرد نیازی بزرگ را بدون تغییر دادن جهان بیرون برآورده کند، و خیال بتواند معشوق را به کمالی برساند که در واقعیت پیدا نمی‌شود. همین نکته امروز هم کلیدی است: مسئله وقتی آغاز می‌شود که به راهی برای پرهیز از دشواریِ گفتوگو با شریکی واقعی و ناکامل بدل شود.
در کار بالینی با زوج‌های ایرانی، در تهران و در مهاجرت، الگویی تکرارشونده دیده می‌شود: یکی از دو نفر خودارضایی شریکش را کشف میکند و آن را «طرد شدن» می‌خواند، در حالی که برای دیگری، این کار فقط راهی برای آرام شدن یا خوابیدن بوده است. احساس گناهِ به‌ارث‌رسیده از تربیت این سوءتفاهم را سنگین‌تر میکند. مرور نظام‌مندِ ۲۰۲۶ دربارهٔ رابطههای از راه دور هم یادآوری میکند که در فرهنگ‌های شرقی، معنای خودارضایی را هنجارهای اجتماعی و مذهبی شکل می‌دهند.
چه زمانی کمک حرفه‌ای لازم است؟ وقتی خودارضایی اجباری و غیرقابل‌کنترل شده، تقریباً همهٔ زندگی جنسی را جایگزین کرده، پنهان‌کاری به بی‌اعتمادی رسیده، یا احساس گناه لذت را از هر دو نوع رابطه گرفته است. متخصص سکس‌تراپی به هر دو نفر کمک میکند پیامِ پشت این رفتار را بشنوند.
نه لزوماً. بسیاری از افراد متأهل، حتی در رابطهای رضایتبخش، خودارضایی میکنند. پژوهشها نشان میدهد خودارضایی بیش از دفعات رابطه به رضایت جنسی فرد بستگی دارد؛ پس دربارهٔ رضایت و نیازهای هر دو نفر گفتوگو کنید، نه دربارهٔ خودِ رفتار.
خودارضایی در زنان متأهل طبیعی است؟
بله. در دادههای ملی بریتانیا حدود ۴۰٪ زنان در یک ماه گذشته خودارضایی کرده بودند، و زنانی که رابطهٔ جنسی بیشتری داشتند، بیشتر هم خودارضایی میکردند. مرورهای علمی نشان میدهد در زنان خودارضایی بیشتر نقش مکمل دارد و با سلامت جنسی پیوند نزدیکتری دارد.
آیا خودارضایی زیاد رابطهٔ جنسی زوج را خراب میکند؟
در مردان، بیشتر مطالعهها رابطهای منفی میان خودارضایی و رضایت جنسی یافتهاند، ولی این رابطه علتومعلولی ثابت نشده است. مرور مطالعههای رابطههای از راه دور هم نشان داد خودارضایی متعادل میتواند سودمند باشد، در حالی که دفعات خیلی زیاد با رضایت کمتر همراه بوده است.
چطور دربارهٔ خودارضایی با همسرم حرف بزنم؟
از کنجکاوی شروع کنید، نه اتهام. بپرسید این کار برای او چه معنایی دارد: آرامش، خواب، کاهش استرس یا جبران کمبود. اگر پای نارضایتی در میان است، آن را مسئلهٔ مشترک رابطه ببینید. برخی زوج‌ها حتی خودارضایی در حضور یکدیگر را راهی برای نزدیک‌تر شدن می‌یابند.
نتیجه‌گیری
خودارضایی در رابطه نه دشمن صمیمیت است و نه جایگزین آن؛ بیشتر شبیه یک دماسنج است. وقتی هر دو نفر از زندگی جنسی مشترکشان راضی‌اند، خودارضایی معمولاً بی‌سروصدا کنار آن زندگی میکند. وقتی ناگهان زیاد یا پنهانی می‌شود، اغلب از میلی خبر میدهد که در رابطه جای گفته شدن نیافته است. خبر خوب این است که همین پیام قابل شنیدن است، و زوج‌هایی که دربارهٔ آن بی‌شرم و کنجکاو حرف می‌زنند، معمولاً به رابطهای صادق‌تر و پرشورتر می‌رسند.
به دنبال مشاوره ی حرفه‌ای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
Regnerus M, Price J, Gordon D. Masturbation and Partnered Sex: Substitutes or Complements? Arch Sex Behav. 2017;46(7):2111-2121. PMID: 28341933. DOI: 10.1007/s10508-017-0975-8
Fischer N, Kozák L, Graham CA, et al. Trends in Masturbation Prevalence and Associated Factors: Findings from the British National Surveys of Sexual Attitudes and Lifestyles. J Sex Res. 2026;63(4):498-509. PMID: 40932457. DOI: 10.1080/00224499.2025.2555053
Cervilla O, Álvarez-Muelas A, Sierra JC. Relationship between Solitary Masturbation and Sexual Satisfaction: A Systematic Review. Healthcare (Basel). 2024;12(2):235. PMID: 38255122. DOI: 10.3390/healthcare12020235
Hewings-Martin Y, Cunningham K, Rullo J, et al. Sexual Satisfaction and Orgasm Experiences During Partnered and Solo Sex Among 27,931 Users of the Flo App. Arch Sex Behav. 2026;55(6):2483-2503. PMID: 42262720. DOI: 10.1007/s10508-025-03393-y
Kusuma, Irnandi, Pakpahan, et al. Masturbation as a sexual and psychological coping strategy in long-distance relationships: a systematic review. J Sex Med. 2026;23(5). PMID: 42070118. DOI: 10.1093/jsxmed/qdag121
Freud S. (1912). Contributions to a Discussion on Masturbation. In: The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, Vol. 12, p. 239 ff. London: Hogarth Press.
Image Credits
AI-generated images (Gemini 3.1 Flash via OpenRouter). No real person is depicted.
