دادههای جمعیتی بزرگسالان آمریکایی میان دفعات رابطهٔ جنسی و مرگومیر یک ارتباط آماری نشان میدهند: کسانی که در سال بیشتر رابطه داشتند، در دورهٔ پیگیری کمتر فوت کردند. این ارتباط اما علیت نیست. طرح این مطالعات مشاهدهای است و نمیتواند تعیین کند رابطهٔ بیشتر عمر را طولانیتر میکند یا سلامت بهتر همزمان میل جنسی و بقا را بالا میبرد.
پس پرسش دقیق این است: رابطه عامل سلامت است یا نشانهٔ آن؟ شواهد موجود برای پاسخ نهایی به این پرسش کافی نیستند.
این مطلب توسط سایت دکتر سعید بهکام، روانشناس بالینی،مشاور و سکستراپ در ایران (تهران) و کانادا (تورنتو، ریچموندهیل و ونکوور) به شما همراهان و مشترکان عزیز سایت بهکام تقدیم میشود.
آمارها دربارهٔ دفعات رابطه و مرگومیر در آمریکا چه میگویند؟
دادهها میان دفعات رابطهٔ جنسی و مرگومیر همراهی آماری نشان میدهند، نه رابطهٔ علت و معلولی. در ۱۲٬۵۹۸ نفر با اطلاعات مرگ، نسبت خطر تعدیلشدهٔ مرگ از هر علت برای ۵۲ بار یا بیشتر در سال در برابر ۰ تا ۱ بار، ۰٫۵۱ بود.

تحلیلی از روند در ۱۵٬۲۶۹ بزرگسال آمریکایی با میانگین سن ۳۹٫۱ سال، از پیمایش ملی سلامت و تغذیه در سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۶، نشان داد در دورهٔ ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ در بزرگسالان ۲۰ تا ۵۹ ساله ۷۱٫۷ درصد دستکم ۱۲ بار در سال و ۳۶٫۱ درصد دستکم ۵۲ بار در سال رابطه داشتند. این درصدها نسبت به دورهٔ ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۶ تغییر معناداری نکرده بود؛ الگوی رفتاری در این بازه کمابیش ثابت مانده است.
در تحلیلی دیگر روی همان ۱۲٬۵۹۸ نفر، میانهٔ پیگیری ۵٫۷ سال بود با دامنهٔ ۱ تا ۱۱ سال و ۷۱٬۹۶۰ سالشخص. در این دوره ۲۲۸ مرگ ثبت شد؛ ۲۹ مرگ قلبیعروقی و ۶۲ مرگ سرطانی. دفعات بیشتر رابطه با خطر کمتر مرگ از هر علت بهصورت دوز-پاسخ همراه بود و مقدار P برای روند ۰٫۰۲۰ به دست آمد. نسبت خطر تعدیلشده برای ۵۲ بار یا بیشتر در سال در برابر ۰ تا ۱ بار در سال، برای مرگ از هر علت ۰٫۵۱ (فاصلهٔ اطمینان ۹۵ درصد: ۰٫۳۴ تا ۰٫۷۶) بود. برای مرگ قلبیعروقی ۰٫۷۹ گزارش شد (۰٫۱۹ تا ۳٫۲۱) که با توجه به ثبت فقط ۲۹ مرگ قلبیعروقی بسیار نامطمئن است؛ برای مرگ سرطانی ۰٫۳۱ (۰٫۱۱ تا ۰٫۸۴) و برای سایر علل ۰٫۵۲ (۰٫۲۸ تا ۰٫۹۶).
نویسندگان تأکید کردهاند مطالعه مشاهدهای است و علیت را نمیتوان تعیین کرد. [نیاز به بررسی بیشتر: این مطالعات نمیتوانند نشان دهند که افزایش دفعات رابطه خودش خطر مرگ را کم میکند یا نه.]
آیا رابطهٔ جنسی عمر را بیشتر میکند یا فقط نشانهٔ سلامت است؟
طرح این مطالعات نمیتواند علت و معلول را جدا کند. آدمِ سالمتر ممکن است بیشتر رابطه داشته باشد و بیماری میتواند میل و توان جنسی را کم کند؛ پس هر دو جهت همزمان ممکن است. رابطهای که در دادهها دیده میشود میتواند بازتاب سلامت بهتر باشد، نه علت آن.
مردان با مشکل نعوظ نمونهٔ روشنی از همین ابهاماند. در ۱٬۷۹۰ مرد ۲۰ تا ۸۵ ساله با میانگین سن ۴۵٫۴ سال، از پیمایش ملی سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۴، ۵۵۷ نفر مشکل نعوظ داشتند. در پیگیری ۹۳ ماهه ۲۴۴ نفر فوت کردند و پس از تعدیل، خطر مرگ زودرس در مردان دارای مشکل نعوظ ۷۰ درصد بیشتر بود (نسبت خطر ۱٫۷۰؛ فاصلهٔ اطمینان ۱٫۰۱ تا ۲٫۸۵؛ P برابر ۰٫۰۴). این رابطه از یک مطالعهٔ مشاهدهای میآید و علیت نمیدهد؛ عملکرد جنسی میتواند نشانگری از وضعیت بدن باشد.
موضع تحریریهٔ بهکام این است که در این دادهها رابطهٔ جنسی شاخص وضعیت سلامت است و شواهدی که نشان دهد بالا بردن دفعات رابطه خودش عمر را بیشتر میکند وجود ندارد.
در بیماران مبتلا به پرفشاری خون چه دیده شد؟
در ۴٬۵۶۵ بیمار ۲۰ تا ۵۹ ساله با پرفشاری خون (۵۵٫۶ درصد مرد؛ میانگین سن ۴۰٫۶۰ سال) از پیمایش سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۴، میانهٔ پیگیری ۶۸ ماه بود و ۱۰۹ نفر، یعنی ۲٫۳۹ درصد، فوت کردند. پس از تعدیل کامل، دفعات رابطه پیشبینیکنندهٔ مستقل مرگ از هر علت بود.
این رابطه غیرخطی بود. در میان کسانی که کمتر از ۱۲ بار در سال رابطه داشتند، فقط بیماران متأهل خطر مرگ بالاتری نسبت به گروه ۱۲ تا ۵۱ بار در سال داشتند (نسبت خطر ۰٫۴۷۶؛ فاصلهٔ اطمینان ۰٫۲۳۵ تا ۰٫۹۶۳) و نسبت به گروه بیش از ۵۱ بار در سال (نسبت خطر ۰٫۴۵۲؛ ۰٫۲۱۳ تا ۰٫۹۶۱).
نویسندگان محدودیت اصلی را سنین ۲۰ تا ۵۹ میدانند؛ فقط همین بازهٔ سنی بررسی شده و تعمیم این نتایج به سنین دیگر مجاز نیست. فاصلههای اطمینان در زیرگروه متأهل پهناند (۰٫۲۳۵ تا ۰٫۹۶۳ و ۰٫۲۱۳ تا ۰٫۹۶۱) و برآوردها شکنندهاند.
اگر رابطه در زندگی من کم شده، چه کار منطقی است؟
کمبودن رابطه بیش از آنکه دستوری برای بالا بردن شمار باشد، پرسشی دربارهٔ علت است. مسیر منطقی این است که نخست علتهای جسمی و روانی بررسی شوند: وضعیت پزشکی عمومی، کیفیت خواب، خلق، و کیفیت رابطهٔ زوج. اگر علتی پیدا شود، همان هدف درمان قرار میگیرد، نه شمارش دفعات.

در اتاق درمان، کمشدن رابطه معمولاً نشانهٔ چیز دیگری است، نه خودِ مشکل؛ نخستین پرسش من این است که کاهش از چه زمانی و همراه با چه تغییری شروع شد.
پاسخ این پرسش اغلب مسیر را روشن میکند: اگر کاهش همزمان با بیماری، مصرف داروی تازه، بیخوابی، افسردگی یا تنش در رابطه رخ داده باشد، هر کدام جهت بررسی متفاوتی میطلبد. تمرکز بر شمار دفعات بدون توجه به این زمینه، پرسش اصلی را بیپاسخ میگذارد.
بیشتر بخوانید:
Read this article in English: Sex Frequency and Mortality: Marker of Health or Cause?
سوالات پرتکرار شما از سایت «بهکام»
در این دادهها «بالا» یعنی چند بار رابطه در سال؟
در تحلیل مرگومیر، گروه مرجع ۰ تا ۱ بار در سال بود و با آن گروه ۵۲ بار یا بیشتر در سال، یعنی هفتهای یک بار، مقایسه شد. در گزارش روند نیز همین آستانهٔ ۵۲ بار به کار رفته است.
آیا این آمارها برای همهٔ سنین درست است؟
نمونههای مرگومیر و پرفشاری خون بزرگسالان ۲۰ تا ۵۹ سال بودند و تعمیم به سنین دیگر مجاز نیست. یک تحلیل دربارهٔ مشکل نعوظ مردان ۲۰ تا ۸۵ ساله را در بر میگرفت.
آیا مشکل نعوظ میتواند هشدار سلامت باشد؟
در آن دادهها، مردان دارای مشکل نعوظ پس از تعدیل ۷۰ درصد خطر مرگ زودرس بیشتری داشتند (نسبت خطر ۱٫۷۰؛ ۱٫۰۱ تا ۲٫۸۵). این یافته مشاهدهای است و علیت نمیدهد، اما میتواند نشانگری از وضعیت بدن باشد.
آیا برای عمر بیشتر باید دفعات رابطه را بالا ببرم؟
شواهدی که نشان دهد بالا بردن دفعات رابطه خودش خطر مرگ را کم میکند وجود ندارد. این دادهها همراهی نشان میدهند؛ ما رابطهٔ جنسی را شاخص وضعیت سلامت میخوانیم، نه ابزار افزایش عمر.
جمعبندی: رابطهٔ جنسی در این دادهها چه چیزی را نشان میدهد؟
در این دادهها نسبت خطر تعدیلشدهٔ مرگ از هر علت برای ۵۲ بار یا بیشتر رابطه در سال در برابر ۰ تا ۱ بار، ۰٫۵۱ بود، اما طرح مشاهدهای اجازهٔ نتیجهگیری علّی نمیدهد. امیدوارکننده این است که مسیر عملی روشن است: توجه به سلامت جسمی، خواب، خلق و رابطهٔ زوج، و دیدن کاهش رابطه بهعنوان دریچهای برای بررسی زودهنگام وضعیت بدن، نه بهعنوان رقمی که باید بالا برود.
به دنبال مشاوره ی حرفهای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
اگر به دنبال راههای بیشتر برای بهبود سلامت جسمی، جنسی و روانی خود هستید یا به توصیههای تخصصی نیاز دارید، برای «دریافت مشاوره» با دکتر سعید بهکام، بهترین دکتر روانشناس و سکستراپ ایرانی (تهران) و یا در کانادا (تورنتو، ونکوور و ریچموندهیل) میتوانید از اینجا با ما در ارتباط باشید.
منابع علمی
- Cao C, Yang L, Xu T, et al. Trends in Sexual Activity and Associations With All-Cause and Cause-Specific Mortality Among US Adults. J Sex Med. 2020;17:1903-1913. doi:10.1016/j.jsxm.2020.05.028. PMID: 32665214
- Luo et al. Association between sexual frequency and all-cause mortality in young and middle-aged patients with hypertension: a cohort study of patient data from the National Health and Nutrition Examination Survey 2005-2014. J Sex Med. 2023. doi:10.1093/jsxmed/qdad079. PMID: 37295940
- Loprinzi PD, Nooe A. Erectile Dysfunction and Mortality in a National Prospective Cohort Study. J Sex Med. 2015. doi:10.1111/jsm.13032. PMID: 26559652
Image Credits: هر سه تصویر این مقاله با هوش مصنوعی ساخته شدهاند (Gemini 3.1 Flash via OpenRouter) و هیچ فرد واقعی در آنها نیست.







