پرسش از نسبت میان رابطهٔ جنسی و طول عمر تازه نیست؛ اما سه مطالعهٔ مشاهدهای تازه روی دادهٔ پیمایش ملی سلامت و تغذیهٔ آمریکا تصویر دقیقتری از آن ساختهاند. در این دادهها دفعات کم رابطهٔ جنسی با خطر بیشتر بیماری قلبیعروقی و مرگ همراه بود، و بالاترین دفعات هم محافظت روشنی نشان نداد.
پرسش خواننده معمولاً این است: آیا این اعداد یعنی رابطهٔ جنسی عمر را طولانی میکند؟ پاسخ کوتاه این است که این مطالعات همبستگی نشان میدهند، نه علت. آنچه اندازهگیری شده دفعاتی است که خود افراد گزارش کردهاند، و همین گزارش میتواند بازتاب وضعیت جسمی و روانی آنها باشد.
دادههای تازه دربارهٔ دفعات رابطه و مرگومیر چه میگویند؟
پاسخ کوتاه این است که در بزرگترین این مطالعات، کسانی که کمتر از ۱۲ بار در سال رابطهٔ جنسی داشتند بیشترین خطر بیماری قلبیعروقی و مرگ از هر علت را داشتند. با افزایش دفعات این خطر کم شد و در محدودهٔ ۵۲ تا ۱۰۳ بار در سال به کمترین سطح رسید.
گوش سپردن به ضربان قلب شریک؛ پژوهشها دفعات رابطهٔ جنسی را در کنار سلامت قلب بررسی کردهاند. — Image: AI-generated / Nano Banana 2 via fal.ai
این مطالعه روی ۱۷٬۲۴۳ بزرگسال جوان و میانسال آمریکایی انجام شده که دادهشان در پیمایش ملی سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۶ ثبت شده بود. میانهٔ پیگیری ۱۰۶ ماه بود و در این مدت ۴۴۳ نفر، یعنی ۲٫۵۷ درصد، فوت کردند.
بالاتر از این محدوده، الگو برعکس شد: دفعات خیلی زیاد هم با خطر بیشتر همراه بود. این نکته با تصور رایجی که افزایش دفعات را بهطور یکنواخت مفید میداند نمیخواند و نشان میدهد این رابطه یک منحنی دارد، نه یک خط صعودی ساده.
آنچه در این دادهها برجسته است، فاصلهٔ میان کمترین دفعات و محدودهٔ کمترین خطر است: گروهی که کمتر از ۱۲ بار در سال رابطه داشتند، در مقایسه با گروهی که در محدودهٔ ۵۲ تا ۱۰۳ بار قرار داشتند، پیامد بدتری داشتند.
محدودیت این مطالعه روشن است: طرح آن مشاهدهای است، علیت را ثابت نمیکند و دفعات را خود شرکتکنندگان گزارش کردهاند. پس این اعداد رابطه را میسنجند، نه چرایی آن، و نمیتوان از آنان نسخهٔ عملی ساخت.
چرا بیماری قلبی همراه با رابطهٔ کم نگرانکنندهتر است؟
در بیماران قلبی، دفعات کم رابطه با خطر مرگ بالاتری همراه بود. در این مطالعه که بزرگسالان ۲۰ تا ۵۹ ساله را بررسی کرد، پیش از تعدیل عوامل، نسبت خطر مرگ در افراد دارای بیماری قلبیعروقی در برابر افراد بدون آن ۵٫۱ بود.
دفعات کم در این مطالعه کمتر از یک بار در ماه تعریف شده بود. پس از تعدیل عوامل جمعیتی و سلامت، در کسانی که هم بیماری قلبی داشتند و هم رابطهٔ کم، خطر مرگ ۲٫۳ برابر بود. در بیماران قلبی که دفعات متوسط تا زیاد گزارش کردند، این نسبت نزدیک ۱ بود و تقریباً همسطح گروه مقایسه ماند.
جمعبندی این مطالعه این بود که گرفتن شرححال جنسی باید بخشی از مراقبت بیماران قلبی و بیماریهای مزمن باشد. جهت رابطه در اینجا دوطرفه خوانده میشود: بیماری قلبی میتواند توان و میل جنسی را کم کند، و دفعات کم نیز میتواند نشانگر شدت بیماری یا افت سلامت عمومی باشد. این مطالعه مشاهدهای است و ترتیب زمانی علت و اثر را قطعی نمیکند.
افسردگی در این معادله چه نقشی دارد؟
پاسخ این است که در گروهی که دفعات کم داشتند، افسردگی با ۱٫۸۶ برابر خطر مرگ همراه بود. این مطالعه ۴٬۹۷۸ نفر ۲۰ تا ۵۹ ساله را بررسی کرد که کمتر از ۱۲ بار در سال رابطه داشتند؛ ۲۱۵ نفر، یعنی ۴٫۳ درصد، در دورهٔ پیگیری فوت کردند.
در اتاق درمان بارها دیدهام که کاهش ناگهانی رابطهٔ جنسی نخستین نشانهای است که یک زوج از خستگی، افسردگی یا بیماری یکی از دو نفر به زبان میآورند.
همزمانی افسردگی با چاقی شکمی خطر مرگ را از هر کدام بهتنهایی بیشتر کرد. این یافته با این تصور سازگار است که چند عامل خطر، اثرشان را روی هم میگذارند. محدودیت مهم این مطالعه آن است که فقط افراد دارای دفعات کم بررسی شدهاند، پس نمیتوان نتیجه را به کسانی که دفعات متوسط یا زیاد دارند تعمیم داد.
افسردگی هم بر میل جنسی اثر میگذارد و هم بر توان جسمی، و همین دو مسیر را نمیتوان در دادههای مشاهدهای از هم جدا کرد. آنچه این مطالعه نشان میدهد همنشینی این دو عامل با خطر بیشتر مرگ است، نه توالی آنها.
آیا بیشتر همیشه بهتر است؟
پاسخ این است که نه. در مطالعهٔ ۲۰۲۴، خطر در محدودهٔ ۵۲ تا ۱۰۳ بار در سال به کمترین سطح رسید و بالاتر از آن دوباره بیشتر شد. این الگو نشان میدهد دفعات رابطه در این دادهها رابطهای خطی و یکنواخت با سلامت ندارد.
گفتوگو دربارهٔ زندگی جنسی بخشی از مراقبت سلامت است، بهویژه برای کسانی که بیماری قلبی دارند. — Image: AI-generated / Nano Banana 2 via fal.ai
خواندن علّی این منحنی وسوسهکننده است، اما از این دادهها برنمیآید. کسانی که دفعات بسیار زیاد گزارش میکنند ممکن است گروه متفاوتی باشند، و کسانی که دفعاتشان پایین است ممکن است درد مزمن، بیماری زمینهای یا فشار روانی داشته باشند.
موضع ما روشن است: دفعات رابطهٔ جنسی یک نشانگر سلامت است، نه نسخهای که باید بهزور اجرا شود.
[نیاز به بررسی بیشتر: هنوز هیچ کارآزماییای نشان نداده که افزایش عمدی دفعات رابطهٔ جنسی بهتنهایی طول عمر را بیشتر میکند.]
شمارش میتواند گفتوگو را شروع کند، اما اگر به معیار سنجش کیفیت رابطه تبدیل شود، همان گفتوگو را میبندد.
در دو مطالعهٔ بازبینیشده، دفعات کم با کمتر از ۱۲ بار در سال و در مطالعهٔ دیگر با کمتر از یک بار در ماه تعریف شده است. این آستانهها قراردادیاند و برای تشخیص فردی ساخته نشدهاند.
اگر بیماری قلبی دارم، باید دربارهٔ زندگی جنسیام با پزشک حرف بزنم؟
جمعبندی یکی از این مطالعات این بود که شرححال جنسی باید بخشی از مراقبت بیماران قلبی و بیماریهای مزمن باشد. مطرح کردن این موضوع در ویزیت، تصمیمگیری دربارهٔ سلامت را دقیقتر میکند.
آیا دفعات کم یعنی رابطهٔ ما مشکل دارد؟
نه لزوماً. دفعات کم میتواند بازتاب خستگی، افسردگی، درد یا بیماری یکی از دو نفر باشد. ارزش آن بهعنوان نشانگر در این است که به گفتوگو و بررسی علت باز میکند.
اگر میل جنسی افت کرده، از کجا شروع کنیم؟
با نگاه به تغییرات تازه، نه به عدد سالانه. کاهش ناگهانی موضوعی است که ارزش بررسی جسمی و روانی دارد، و گفتوگوی بدون سرزنش میان دو نفر نخستین قدم عملی است.
جمعبندی: رابطهٔ جنسی چه چیزی دربارهٔ سلامت ما میگوید؟
این سه مطالعه نشان میدهند دفعات رابطهٔ جنسی با بیماری قلبیعروقی و مرگ همراه است، اما علیت را ثابت نمیکنند و فقط دربارهٔ جمعیتهای بررسیشده معنا دارند. رابطهٔ جنسی بخشی از تصویر سلامت است، نه معیار قضاوت دربارهٔ یک رابطه.
خبر امیدوارکننده این است که دفعات کم در بیشتر موارد قابل گفتوگو و بررسی است. اگر دفعات رابطه در زندگی شما افت کرده، همین افت میتواند سرنخی برای رسیدگی به سلامت جسمی، خواب یا حال روانی باشد.
به دنبال مشاوره ی حرفهای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
1. Teng TQ, Liu J, Wang MM, Mo DG, Chen R, Xu JC, Dong ZH, Zhang N, Yu HC. The association of sexual frequency with cardiovascular diseases incidence and all-cause mortality. Scientific Reports. 2024;14(1):31925. PMID: 39738405 — DOI
2. Davis WS, Anderson P, Banerjee S. Cardiovascular Disease and All-Cause Mortality Among Individuals with Low Sexual Frequency. Healthcare (Basel). 2025;13(5). PMID: 40077024 — DOI
3. Teng TQ, Wang MM, Mo DG, Xie YY, Chen R, Xu JC, Liu J, Yu HC. Synergistic effects of a body shape index and depression on mortality in individuals with low sexual frequency. Journal of Affective Disorders. 2025;380:104-112. PMID: 40122262 — DOI
منابع از پایگاه PubMed گرفته شدهاند.
Image Credits
هر سه تصویر این مقاله با هوش مصنوعی ساخته شدهاند (Nano Banana 2 via fal.ai) و هیچ فرد واقعی در آنها نیست.
