مطالعهای جدید از Simon Fraser University نشان میدهد میان مصرف بالای شبکههای اجتماعی و افزایش برخی اختلالات روانپزشکیِ مرتبط با تفکر توهمی ارتباط معناداری وجود دارد. نتایج این تحقیق در مجله BMC Psychiatry منتشر شده است.
ارتباط استفاده زیاد از سوشال مدیا با پارانویا، خودشیفتگی و اختلال خودزشتانگاری
آیا استفاده زیاد از شبکههای اجتماعی میتواند باعث تشدید توهمات و اختلالات روانی شود؟ مطالعهای جدید از Simon Fraser University نشان میدهد میان مصرف بالای شبکههای اجتماعی و افزایش برخی اختلالات روانپزشکیِ مرتبط با تفکر توهمی ارتباط معناداری وجود دارد. نتایج این تحقیق در مجله BMC Psychiatry منتشر شده است.
این پژوهش به بررسی نقش «حلقههای بازخورد» (Feedback Loops) در پلتفرمهای آنلاین پرداخته و نشان میدهد چگونه الگوریتمها و تعاملات دیجیتال میتوانند باورهای نادرست را تقویت و پایدار کنند.
الگوریتمهای شخصیسازیشده محتوا ممکن است این توهم را ایجاد کنند که:
فرد دائماً تحت نظر است
دیگران بهصورت خاص در حال پیگیری او هستند
پیامهای آنلاین معنای پنهان شخصی دارند
در افراد آسیبپذیر، این الگو میتواند افکار پارانوئید را تقویت کند.
خودمعشوقپنداری و تفسیر اشتباه تعاملات آنلاین
در برخی موارد، تعامل ساده یک چهره مشهور با کاربر ممکن است به اشتباه بهعنوان «نشانه علاقه شخصی» تفسیر شود. نبود بازخورد واقعی و مواجهه حضوری میتواند این سوءبرداشت را تثبیت کند.
چرا افراد آسیبپذیر بیشتر در خطرند؟
به گفته محققان، شبکههای اجتماعی ذاتاً مخرب نیستند. اما در افرادی که:
سابقه اختلالات روانپزشکی دارند
دچار انزوای اجتماعی هستند
درگیر مشکلات هویتی یا تصویریاند
استفاده افراطی میتواند پیامدهای منفی جدیتری داشته باشد.
قبل از خواندن ادامه مطلب، اگر این موضوع برای شما آشناست و احساس میکنید نیاز به کمک دارید، تنها نیستید. گاهی حتی قویترین آدمها هم به یک نگاه حرفهای نیاز دارند. یک مشاور متخصص میتواند به شما کمک کند ریشه مشکلات را شناسایی کنید، احساساتتان را بهتر مدیریت کنید و تصمیمهایی بگیرید که آیندهتان را تغییر دهد.
اگر آمادهاید یکبار برای همیشه سبکتر و آرامتر زندگی کنید، با ما تماس بگیرید.
تیم دکتر سعید بهکام همیشه در کنار شما هستند.
نقش انزوا و هویت مجازی
در فضای آنلاین:
افراد میتوانند نسخهای ایدهآل و کنترلشده از خود ارائه دهند
کمتر با مخالفت یا چالش مستقیم روبهرو میشوند
بازخورد فوری دریافت میکنند
وقتی این «هویت ساختگی» با واقعیت زندگی حضوری همخوانی نداشته باشد، شکاف شناختی ایجاد میشود که میتواند به تقویت افکار توهمی منجر شود.
آیا شبکههای اجتماعی علت اصلی اختلالات روانی هستند؟
محققان تأکید میکنند:
✔ شبکههای اجتماعی علت اولیه اختلالات روانی نیستند ✔ بلکه تمایلات و آسیبپذیریهای قبلی را تشدید میکنند ✔ مدیریت مصرف برای افراد در معرض خطر اهمیت حیاتی دارد
محدودیتهای پژوهش
درباره اوتیسم، اسکیزوفرنی و اختلالات خوردن شواهد قطعی کافی وجود ندارد
هنوز مشخص نیست هر پلتفرم دقیقاً چه تأثیری بر ابعاد مختلف سلامت روان دارد
رابطه مستقیم بین استفاده از اینترنت و روانپریشی نیازمند تحقیقات بیشتر است
چگونه استفاده سالمتری از شبکههای اجتماعی داشته باشیم؟
برای کاهش ریسک پیامدهای روانی:
محدود کردن زمان استفاده
افزایش تعاملات حضوری
خودآگاهی نسبت به الگوهای رفتاری
پرهیز از مقایسه مداوم اجتماعی
مراجعه به متخصص در صورت وجود علائم اختلال
1) شبکههای اجتماعی و تصویر بدنی – مسیر تاثیر بر اعتماد به نفس و روابط
مطالعات علمی نشان میدهند که قرار گرفتن در معرض تصاویر ایدهآل و تمرکز روی بدن در شبکههای اجتماعی با افزایش خود–شیءانگاره و نارضایتی از بدن همراه است. این پدیده به طور مستقیم با:
احساس شرم نسبت به بدن
کاهش اعتماد به نفس
افزایش احتمال اختلالات خوردن
مرتبط است، و میتواند زمینهای برای کاهش رضایت جنسی و کاهش جذابیت شخصی در روابط زناشویی ایجاد کند.
2) ارتباط تصویر بدنی، پارانویا و افکار نادرست
تحقیقات نشان دادهاند که نگرانی درباره تصویر بدن با سطوح بالاتر افکار پارانوئید و بدگمانی ارتباط دارد. یعنی وقتی فرد نسبت به بدن خود نارضایتی بیشتری دارد، احتمال اینکه دچار افکار نادرست، مقایسههای اجتماعی مضر یا رفتارهای توهمگونه درباره دیگران شود، بیشتر است.
این رابطه غیرمستقیم میتواند باعث شود فرد در رابطه جنسی یا صمیمیت عاطفی با شریک خود احساس ناارام کند، اعتماد خود را از دست بدهد یا دائم خود را با استانداردهای غیرواقعی مقایسه کند.
3) استفاده افراطی از شبکههای اجتماعی و مشکلات روانی
مطالعات نشان دادهاند که استفاده بیش از حد از پلتفرمهای اجتماعی میتواند با نشانههای:
اضطراب
افسردگی
اختلال خواب
انزوای اجتماعی
مرتبط باشد. چنین مشکلات روانی بهطور شناختهشدهای میتوانند میل جنسی، رضایت جنسی و کیفیت روابط زناشویی را کاهش دهند.
4) استفاده مشکلزا از شبکههای اجتماعی و عملکرد جنسی
یک مطالعه دیگر در PubMed نشان داد که اعتیاد به شبکههای اجتماعی با اختلال عملکرد جنسی در زنان متأهل ارتباط دارد و این رابطه بهطور مستقیم از طریق:
✔ کاهش صمیمیت ✔ کاهش حمایت اجتماعی
بر عملکرد جنسی تأثیر میگذارد.
این اثر مهم است زیرا نشان میدهد وقت زیاد در شبکههای اجتماعی میتواند بین زوجین فاصله بیندازد و کیفیت رابطه فیزیکی و جنسی را کاهش دهد.
جمعبندی علمی
شبکههای اجتماعی میتوانند…
باعث افزایش نگرانی درباره بدن و خودشیفتگی شوند.
تصویر بدنی را بههم بریزند و به احساس کاهش جذابیت کمک کنند.
با اضطراب و افسردگی همراه باشند، که این خود علاقه و عملکرد جنسی را کاهش میدهد.
در موارد استفاده مشکلزا، روی زندگی جنسی و صمیمیت زوجین اثر منفی بگذارند.
نتیجه در زمینه رابطه جنسی (بر اساس شواهد علمی)
شبکههای اجتماعی لزوماً باعث اختلال ذهنی نمیشوند، اما ممکن است در افراد آسیبپذیر نگرانی درباره بدن، مقایسه اجتماعی و افکار غیرواقعی را افزایش دهند – که این عوامل میتوانند به کاهش اعتماد به نفس در روابط جنسی، کاهش رضایت جنسی و افزایش فاصله عاطفی بین زوجین منجر شود.
استفاده بیش از حد یا اعتیاد به شبکههای اجتماعی میتواند کاهش صمیمیت، رضایت و عملکرد جنسی را تشدید کند.
این اثرات علمی در PubMed تایید شدهاند و نشان میدهند که شبکههای اجتماعی میتوانند بهصورت غیرمستقیم بر رابطه جنسی و سلامت روان تأثیر بگذارند، نه بهصورت علت قطعی برای اختلالات توهمی یا روانی.
به دنبال مشاوره ی حرفهای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
