بسیاری از کسانی که سیگار را کنار گذاشتهاند، ویپ را انتخاب کردهاند چون آن را بیخطر میدانند؛ دستگاهی کوچک که بوی بد ندارد و به نظر میرسد فقط بخار است. اما پرسشی که کمتر پرسیده میشود این است که در این معامله، قلب و زندگی جنسی چه سهمی میبرند.
دادههایی که در ادامه میآید از چند مطالعهٔ محدود میآید و هر کدام محدودیتهای خودش را دارد؛ پس نتیجهگیری قاطع از آنها درست نیست. با این حال، همین دادهها برای یک بازنگری صادقانه در عادت روزانه کافیاند. موضوع فقط ترساندن نیست؛ دقت در آنچه اندازهگیری شده و آنچه اندازهگیری نشده است.
پاسخ کوتاه این است که در دادههای موجود، خطر نارسایی قلبی برای مصرف انحصاری سیگار الکترونیکی معنادار نبوده است؛ اما معنادار نبودن بهمعنای بیخطر بودن نیست. مطالعهٔ ۲۰۲۵ در Nicotine & Tobacco Research روی ۲۴۹٬۱۹۰ نفر با پیگیری ۳٫۷ تا ۳٫۹ سال، نسبت خطر ۰٫۸۲ با بازهٔ اطمینان ۰٫۴۷ تا ۱٫۴۱ گزارش کرده است.
زوجی در نور سپیدهدم؛ سلامت رگها هم از قلب محافظت میکند هم از زندگی جنسی — Image: AI-generated / Gemini 3.1 Flash via OpenRouter
بازهٔ اطمینانی که از ۱ عبور میکند یعنی تفاوت معناداری دیده نشد، نه اینکه ویپ محافظ قلب است. نسبت خطر ۰٫۸۲ برآورد نقطهای است و ۱٫۴۱ در انتهای بازه نشان میدهد داده با افزایش خطر هم سازگار است. در همان مطالعه، مصرف انحصاری سیگار الکترونیکی با فشار خون بالا در کل نمونه رابطهٔ معنادار نداشت (۱٫۰۱)، ولی در سنین ۳۰ تا ۷۰ سال نسبت خطر ۱٫۳۹ یعنی ۳۹ درصد خطر بیشتر برای فشار خون بالا دیده شد.
برای بیماری انسدادی مزمن ریه در همین گروه، نسبت خطر ۲٫۲۹ یعنی بیش از دو برابر گزارش شد. سیگار معمولی و مصرف دوگانه با همهٔ پیامدها قوی مرتبط بودند و مصرف دوگانه برای بیماری قلبیعروقی ناشی از تصلب شرایین نسبت خطر ۲٫۱۸ داشت. محدودیتها: پیگیری کوتاهتر از ۴ سال و ماهیت مشاهدهای مطالعه.
چرا پژوهشها دربارهٔ ویپ و قلب همصدا نیستند؟
همصدایی نداشتن پژوهشها بیشتر از آنکه نشانهٔ تناقض علمی باشد، نتیجهٔ تفاوت در طرح مطالعه، طول پیگیری و تعریف متغیرهاست. مقالهٔ مروری ۲۰۲۵ در مجلهٔ Cardiology in Review دادههای مقدماتی برنامهٔ All of Us را که احتمال ارتباط ویپ با نارسایی قلبی با کسر تخلیهٔ حفظشده را مطرح کرده بود، در کنار مطالعهٔ ملی PATH قرار میدهد.
مطالعهٔ ملی PATH در سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ ارتباط معناداری میان مصرف انحصاری ویپ و رویدادهای قلبیعروقی نیافت. همان مرور یادآوری میکند که نارسایی قلبی حدود ۶٫۲ میلیون بزرگسال آمریکایی را درگیر کرده است. دربارهٔ سازوکارها، مرور به اختلال در تنظیم عصبی ضربان قلب بهواسطهٔ نیکوتین، استرس اکسیداتیو، التهاب، اختلال عملکرد دیوارهٔ داخلی رگ و فیبروز عضلهٔ قلب اشاره دارد. محدودیتها: کمبود مطالعات بلندمدت، دشواری سنجش دقیق مصرف و عوامل مخدوشکننده. توصیهٔ این مرور، رویکرد احتیاطی است، بهویژه برای کسانی که نارسایی قلبی دارند یا در معرض آن هستند.
ویپ و نعوظ؛ چرا قلب و زندگی جنسی به هم گره خوردهاند؟
نعوظ به سلامت رگها وابسته است؛ فرایندی که به جریان خون کافی و کار درست دیوارهٔ داخلی رگ نیاز دارد و پیامرسانی عصبی هم در آن نقش دارد. هر عادتی که این مسیرها را تحت فشار بگذارد، میتواند بر نعوظ اثر بگذارد. مطالعهٔ ۲۰۲۱ در American Journal of Preventive Medicine روی دادهٔ ملی PATH، شانس ۲٫۲۴ برابر برای گزارش اختلال نعوظ در مصرفکنندگان روزانه ویپ را نشان میدهد.
در اتاق درمان، مردانی را میبینم که برای مشکل نعوظ آمدهاند و ویپ را اصلاً در فهرست عادتهایشان نمیآورند، چون آن را بیخطر میدانند. وقتی دربارهٔ روزشان میپرسم، دستگاه تقریباً هیچوقت از دستشان زمین نمیافتد. گفتوگو دربارهٔ این عادت، بدون سرزنش، اغلب اولین قدم واقعی درمان است. شیوع اختلال نعوظ در همان نمونه ۲۰٫۷ درصد در کل مردان ۲۰ ساله و بالاتر و ۱۰٫۲ درصد در مردان ۲۰ تا ۶۵ ساله بدون سابقهٔ بیماری قلبی بود؛ ۲٫۱ درصد کل نمونه روزانه ویپ میکشیدند. در گروه ۲۰ تا ۶۵ سالهٔ بدون بیماری قلبی، شانس اختلال نعوظ در مصرف روزانه ۲٫۴۱ برابر بود. مطالعه مقطعی است و علیت را نشان نمیدهد؛ اختلال نعوظ هم خوداظهاری بود.
اگر سیگار را با ویپ عوض کردهاید، قدم بعدی چیست؟
قدم بعدی برای کسی که سیگار را با ویپ عوض کرده، روشن کردن نسبت خود با دستگاه است: آیا ویپ جانشین سیگار شده یا همزمان با آن مصرف میشود؟ مصرف دوگانه در دادهٔ All of Us با نسبت خطر ۲٫۱۸ برای بیماری قلبیعروقی ناشی از تصلب شرایین همراه بود، یعنی بدترین حالت همین ترکیب است.
گفتوگوی بدون سرزنش دربارهٔ ویپ، اغلب اولین قدم واقعی درمان است — Image: AI-generated / Gemini 3.1 Flash via OpenRouter
موضع ما روشن است: ویپ برای کسی که سیگار را کنار گذاشته میتواند پلهٔ خروج باشد، نه خانهٔ دائمی؛ و مصرف همزمان سیگار و ویپ بدترین ترکیب ممکن است. [نیاز به بررسی بیشتر: هنوز دادهای با پیگیری دهساله دربارهٔ اثر مصرف انحصاری سیگار الکترونیکی بر نارسایی قلبی منتشر نشده است.] در دادهٔ مطالعهٔ ۲۰۲۱، فعالیت بدنی با شانس کمتر اختلال نعوظ همراه بود (نسبت شانس ۰٫۴۴ تا ۰٫۵۸)؛ این رابطه در مطالعهای مقطعی دیده شده و علیت را نشان نمیدهد، ولی هزینهٔ عملی آن پایین است.
نه، چنین نتیجهای از دادهها درنمیآید. در مطالعهٔ ۲۰۲۵ روی ۲۴۹٬۱۹۰ نفر، نسبت خطر ۰٫۸۲ با بازهٔ اطمینان ۰٫۴۷ تا ۱٫۴۱ بود؛ چون این بازه از ۱ عبور میکند، تفاوت معنادار دیده نشد. نبود شواهد کافی بهمعنای بیخطر بودن نیست، بهویژه که پیگیری کمتر از ۴ سال بود.
چرا دو مطالعه دربارهٔ ویپ و قلب به نتیجههای متفاوت میرسند؟
اختلاف بیشتر در طرح مطالعه است. مطالعهٔ ملی PATH در سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ ارتباط معناداری میان مصرف انحصاری ویپ و رویدادهای قلبیعروقی نیافت؛ دادههای مقدماتی برنامهٔ All of Us اما به نوعی نارسایی قلبی اشاره دارند. تعریف پیامد و طول پیگیری در این مطالعهها متفاوت است.
مصرف دوگانه سیگار و ویپ چه وضعیتی دارد؟
در مطالعهٔ ۲۰۲۵ روی ۲۴۹٬۱۹۰ نفر، مصرف دوگانه برای بیماری قلبیعروقی ناشی از تصلب شرایین نسبت خطر ۲٫۱۸ داشت و مصرف همزمان سیگار و ویپ با همهٔ پیامدها قوی مرتبط بود. در این داده، مصرف دوگانه هیچ مزیتی نسبت به سیگار تنها نشان نداد.
آیا وضعیت نعوظ با ترک ویپ بهتر میشود؟
مطالعهٔ ۲۰۲۱ مقطعی بود و علیت را نشان نمیدهد، پس نمیتوان وعدهٔ بهبود داد. در همان داده، مصرفکنندگان روزانه ویپ شانس ۲٫۲۴ برابر برای گزارش اختلال نعوظ داشتند و در مردان ۲۰ تا ۶۵ سالهٔ بدون بیماری قلبی این شانس ۲٫۴۱ برابر بود. فعالیت بدنی با شانس کمتر همراه بود.
جمعبندی؛ برای قلب و رابطه چه باید کرد؟
کنار گذاشتن سیگار معمولی قدم بزرگی برای قلب است و دادهها نشان میدهند مصرف دوگانه بدترین ترکیب ممکن است. قدم بعدی، رها کردن ویپ است؛ گامهایی که در دسترساند: تحرک بیشتر، که در مطالعهٔ ۲۰۲۱ در American Journal of Preventive Medicine با شانس کمتر اختلال نعوظ همراه بود (نسبت شانس ۰٫۴۴ تا ۰٫۵۸)، و نگاه صادقانه به عادتی که در فهرست عادتها نمیآید. این تغییرات پیچیده نیستند و نیازی به شرایط ایدهآل ندارند؛ شروع کردن مهمتر از کامل بودن است.
به دنبال مشاوره ی حرفهای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
Erhabor J, Yao Z, Tasdighi E, et al. E-cigarette Use and Incident Cardiometabolic Conditions in the All of Us Research Program. Nicotine Tob Res. 2025;27(9):1651-1656. PMID: 40089810 · doi:10.1093/ntr/ntaf067
El-Shahawy O, Shah T, Obisesan OH, et al. Association of E-Cigarettes With Erectile Dysfunction: The Population Assessment of Tobacco and Health Study. Am J Prev Med. 2022;62(1):26-38 (Epub 2021). PMID: 34922653 · doi:10.1016/j.amepre.2021.08.004
Image Credits: all images on this page are AI-generated (Gemini 3.1 Flash via OpenRouter) and created exclusively for Behckam.com.
