بیماری آمیزشی عفونتی است که با تماس جنسی منتقل می‌شود و در بسیاری از موارد نشانه‌ای پدید نمی‌آورد. امنیت از آزمایش، گفت‌وگو با شریک و روش‌های محافظ می‌آید، نه از دیدن علامت. تکیه بر ظاهر بدن، نه تشخیص است و نه پیشگیری.

آمارهایی که در این متن می‌آید به آمریکا یا جهان مربوط است، نه ایران.

این مطلب توسط سایت دکتر سعید بهکام، روانشناس بالینی،مشاور و سکستراپ در ایران (تهران) و کانادا (تورنتو، ریچموندهیل و ونکوور) به شما همراهان و مشترکان عزیز سایت بهکام تقدیم می‌شود.

بیماری آمیزشی چیست و چقدر شایع است؟

بیماری آمیزشی اصطلاحی جمعی برای عفونت‌هایی است که از راه تماس جنسی منتقل می‌شوند. مرور سال ۲۰۲۲ بر داده‌های آمریکا گزارش می‌کند حدود ۱ نفر از هر ۵ بزرگسال در سال ۲۰۱۸ به یکی از این عفونت‌ها مبتلا بوده است. میان سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ نرخ سوزاک، کلامیدیا و سیفلیس در آمریکا افزایش یافت. گروه‌های با نرخ بالاتر شامل افراد زیر ۲۵ سال است.

در سطح جهان، مرور سال ۲۰۲۵ دربارهٔ سیفلیس برآورد می‌کند حدود ۸ میلیون بزرگسال ۱۸ تا ۴۹ ساله در سال ۲۰۲۲ به سیفلیس مبتلا شده‌اند. در آمریکا، موارد سیفلیس از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ در مجموع ۶۱ درصد افزایش یافت. این ارقام بار جمعیتی عفونت را نشان می‌دهند، نه احتمال ابتلای یک فرد مشخص.

[نیاز به بررسی بیشتر: آمار آمریکا و جهان در این منابع را نمی‌توان بی‌واسطه به ایران تعمیم داد.]

چرا نشانه‌ها همیشه خبر نمی‌دهند؟

مرور سال ۲۰۲۲ گزارش می‌کند حدود ۷۰ درصد عفونت‌های ویروس هرپس سیمپلکس و تریکومونیازیس، و ۵۳ تا ۱۰۰ درصد عفونت‌های سوزاک و کلامیدیای خارج‌تناسلی، بی‌نشانه‌اند یا نشانه‌های اندک دارند. یعنی نبود نشانه، نبود عفونت نیست. فرد ممکن است بی‌نشانه باشد و از وضعیتش بی‌خبر بماند.

همین مرور می‌گوید بیماری‌های آمیزشی با کسب و انتقال HIV مرتبط‌اند و علت اصلی ناباروری لوله‌ای در زنان به‌شمار می‌آیند. آزمون‌های تکثیر اسید نوکلئیک برای سوزاک، کلامیدیا، تریکومونیازیس و تبخال نشانه‌دار حساسیت ۸۶٫۱ تا ۱۰۰ درصد و ویژگی ۹۷٫۱ تا ۱۰۰ درصد دارند؛ این ارقام به آزمون مربوط است، نه به تفسیر بالینی نتیجه.

مرور سال ۲۰۲۵ دربارهٔ سیفلیس می‌گوید انتقال از راه تماس با ضایعات عفونی در رابطهٔ واژینال، مقعدی یا دهانی، یا از راه جفت در بارداری رخ می‌دهد.

برای امن‌تر ماندن چه کاری مؤثر است؟

مرور سال ۲۰۲۲ مداخلات پیشگیرانهٔ مؤثر را شامل غربالگری، ردیابی شریک جنسی و ترویج روش‌های مانع مؤثر می‌داند.

مرور سال ۲۰۲۵ دربارهٔ سیفلیس، غربالگری افراد فعال جنسی ۱۵ تا ۴۴ ساله را دست‌کم یک بار و برای افراد در معرض خطر بیشتر دست‌کم سالی یک بار توصیه می‌کند و در بارداری سه نوبت غربالگری را نیز مطرح می‌کند. مشاوره دربارهٔ استفاده از کاندوم هم در همین چارچوب می‌آید.

دربارهٔ واکسیناسیون HPV، تحلیل مقطعی سال ۲۰۲۵ بر پایهٔ ۶ مطالعهٔ پایش از ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۳ روی ۲۳۳۵ دختر و زن جوان ۱۳ تا ۲۶ ساله با تجربهٔ جنسی، حفاظت گروهی را نشان داد: مثبت‌بودن HPV از نوع واکسن در افراد واکسینه و همچنین در افراد واکسینه‌نشده کاهش یافت. در همین زمینه، مرور سال ۲۰۱۶ بر ۶ کارآزمایی با ۳۵۹٬۰۷۸ بزرگسال، دربارهٔ غربالگری کلامیدیای تناسلی، در یک کارآزمایی خوشه‌ای کنترل‌شده در جمعیت عمومی هلند پس از سه دعوت سالانه تغییری در مثبت‌شدن آزمون کلامیدیا نیافت (۴٫۱ درصد در گروه مداخله در برابر ۴٫۳ درصد در گروه کنترل؛ نسبت خطر ۰٫۹۶، فاصلهٔ اطمینان ۹۵ درصد: ۰٫۸۴ تا ۱٫۰۹؛ شواهد با کیفیت پایین) و پذیرش مداخله پایین بود (حداکثر ۱۶ درصد). این یافته دربارهٔ یک برنامهٔ غربالگری جمعیتی است.

شرم و انگ چه نقشی دارد؟

مرور سال ۲۰۲۰ می‌گوید انگ اجتماعی همچنان مانعی برای آزمایش بیماری آمیزشی است و با استفادهٔ کمتر از خدمات پیشگیری همراه می‌شود. همین مرور، آزمایش در خانه را گزینه‌ای راحت می‌داند. برخی افراد از ترس افشای ناخواستهٔ تشخیص، پیگیری درمان را رد می‌کنند. انگ بر آزمایش، پایبندی به درمان، اطلاع‌رسانی به شریک و نرخ انتقال اثر می‌گذارد.

در کار بالینی‌ام با افرادی روبه‌رو می‌شوم که شرم، آن‌ها را از آزمایش دادن بازداشته است؛ برای همین گفت‌وگو را بدون قضاوت و با پرسش‌های ساده آغاز می‌کنم.

موضع تحریریهٔ ما روشن است: بیماری آمیزشی پرسشی پزشکی و بهداشتی است، نه قضاوتی اخلاقی دربارهٔ شخص.

درمان چه شکلی دارد؟

مرور سال ۲۰۲۲ می‌گوید برای عفونت‌های باکتریایی و تریکومونیازیس درمان‌های مؤثر وجود دارد. در همان مرور آمده که مقاومت ضدمیکروبی گزینه‌های خوراکی را برای سوزاک و مایکوپلاسما ژنیتالیوم محدود می‌کند. برای تبخال تناسلی درمان قطعی در دسترس نیست.

پیام عملی این است که درمان‌پذیری به نوع عفونت بستگی دارد و مقاومت ضدمیکروبی بخشی از تصویر است. مرور سال ۲۰۲۲ در کنار درمان، غربالگری، ردیابی شریک و روش‌های مانع را به‌عنوان مداخلات پیشگیرانهٔ مؤثر فهرست می‌کند.

بیشتر بخوانید: پورن و اختلال نعوظ؛ مقصر تماشاست یا رابطه با آن؟ · ویپ، اضطراب عملکرد و نعوظ؛ رابطهٔ زوج کجاست؟ · تشخیص اختلال نعوظ؛ از شرح‌حال تا هشدار قلبی؟

Read this article in English: Sexually Transmitted Infections: How to Stay Safe

سوالات پرتکرار شما از سایت «بهکام»

بیماری آمیزشی چه علائمی دارد؟

مرور سال ۲۰۲۲ گزارش می‌کند حدود ۷۰ درصد عفونت‌های ویروس هرپس سیمپلکس و تریکومونیازیس، و ۵۳ تا ۱۰۰ درصد عفونت‌های سوزاک و کلامیدیای خارج‌تناسلی، بی‌نشانه‌اند یا نشانه‌های اندک دارند. پس تصویر بالینی می‌تواند خالی باشد و نبود نشانه به‌معنای نبود عفونت نیست.

آیا بدون علامت هم می‌توان مبتلا بود؟

بله. مرور سال ۲۰۲۲ همان نسبت‌های بی‌نشانگی را برای چند عفونت گزارش می‌کند و آزمون‌های تکثیر اسید نوکلئیک را با حساسیت ۸۶٫۱ تا ۱۰۰ درصد و ویژگی ۹۷٫۱ تا ۱۰۰ درصد برای سوزاک، کلامیدیا، تریکومونیازیس و تبخال نشانه‌دار معرفی می‌کند. آزمون می‌تواند عفونت را حتی بدون نشانه تشخیص دهد.

چطور می‌توان خطر را کم کرد؟

مرور سال ۲۰۲۲ غربالگری، ردیابی شریک جنسی و ترویج روش‌های مانع مؤثر را مداخلات پیشگیرانهٔ کارآمد می‌داند. مرور سال ۲۰۲۵ هم مشاوره دربارهٔ استفاده از کاندوم را بخشی از راهبرد پیشگیری از سیفلیس می‌شمارد. این اقدام‌ها خطر را کم می‌کنند و آن را به صفر نمی‌رسانند.

چه زمانی باید آزمایش داد؟

مرور سال ۲۰۲۵ برای سیفلیس، غربالگری افراد فعال جنسی ۱۵ تا ۴۴ ساله را دست‌کم یک بار و برای افراد در معرض خطر بیشتر دست‌کم سالی یک بار پیشنهاد می‌کند؛ در بارداری سه نوبت غربالگری. مرور سال ۲۰۲۰ هم آزمایش در خانه را گزینه‌ای راحت می‌داند.

جمع‌بندی: امنیت از آزمایش و گفت‌وگو می‌آید

مرور سال ۲۰۲۲ نشان می‌دهد حدود ۱ نفر از هر ۵ بزرگسال در آمریکا در سال ۲۰۱۸ به یک بیماری آمیزشی مبتلا بوده و در چند عفونت شایع بخش بزرگی از موارد بی‌نشانه یا کم‌نشانه است. مرور سال ۲۰۲۵ هم برآورد می‌کند حدود ۸ میلیون بزرگسال ۱۸ تا ۴۹ ساله در جهان در سال ۲۰۲۲ به سیفلیس مبتلا شده‌اند. آزمایش، گفت‌وگو با شریک و روش‌های مانع، مداخلات پیشگیرانهٔ مؤثرند.

به دنبال مشاوره ی حرفه‌ای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟

اگر به دنبال راه‌های بیشتر برای بهبود سلامت جسمی، جنسی و روانی خود هستید یا به توصیه‌های تخصصی نیاز دارید، برای «دریافت مشاوره» با دکتر سعید بهکام، بهترین دکتر روانشناس و سکستراپ ایرانی (تهران) و یا در کانادا (تورنتو، ونکوور و ریچموندهیل) می‌توانید از اینجا با ما در ارتباط باشید.

منابع

1. Tuddenham S, Hamill MM, Ghanem KG. Diagnosis and Treatment of Sexually Transmitted Infections: A Review. JAMA. 2022;327(2):161-172. DOI: 10.1001/jama.2021.23487. PMID: 35015033
2. Lee ASD, Cody SL. The Stigma of Sexually Transmitted Infections. Nurs Clin North Am. 2020;55(3):295-305. DOI: 10.1016/j.cnur.2020.05.002. PMID: 32762851
3. Chevalier FJ, Bacon O, Johnson KA, et al. Syphilis: A Review. JAMA. 2025;334(21):1927-1940. DOI: 10.1001/jama.2025.17362. PMID: 41100079
4. Low N, Redmond S, Uusküla A, et al. Screening for genital chlamydia infection. Cochrane Database Syst Rev. 2016;9(9):CD010866. DOI: 10.1002/14651858.CD010866.pub2. PMID: 27623210
5. DeSieghardt A, Ding L, Ermel A, et al. Population-Level Effectiveness and Herd Protection 17 Years After HPV Vaccine Introduction. JAMA Pediatr. 2025;179(12):1326-1334. DOI: 10.1001/jamapediatrics.2025.3568. PMID: 41021257

Image Credits

Featured and in-text images: AI-generated. No real person is depicted.