یک زوج در ریچموندهیل چهار سال است دربارهٔ فرزند حرف میزنند و به جایی نمیرسند. هر دو بچه میخواهند. هر بار هم گفتوگو در همان نقطه میایستد. دورترین جای جهان — سئول — دقیقاً همین الگو را در مقیاس یک کشور نشان داده است.
زنان کرهای چقدر فرزند میخواهند و چقدر فرزند دارند؟
فاصله میان نیت و رفتار در کرهٔ جنوبی یکی از بزرگترین فاصلههای ثبتشده است. این کشور پایینترین نرخ باروری را میان کشورهای سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی دارد: کمتر از یک فرزند به ازای هر زن. اما وقتی از خودِ زنان پرسیده میشود، شمارِ کسانی که فرزند میخواهند بسیار بیشتر از شمار کسانی است که فرزند میآورند.
در یک پیمایش مقطعی در سئول در سال ۲۰۲۲، نیت آیندهٔ فرزندآوری در زنان سن باروری در مجموع ۲۵٫۶ درصد بود: ۲۷٫۹ درصد در زنان مجرد و ۲۲٫۰ درصد در زنان متأهل. این ارقام پاییناند، ولی حتی همین ۲۵٫۶ درصد هم با نرخ باروری زیر یک فرزند به ازای هر زن همخوان نیست. یعنی بخشی از این نیت هرگز به تولد تبدیل نمیشود.
محدودیت این پیمایش صریح است: مقطعی است، فقط در سئول اجرا شده، و نیت را میسنجد نه رفتار واقعی. پس نمیتوان از آن نتیجه گرفت که زنان کرهای «نمیخواهند»؛ میتوان گفت میان خواستن و داشتن، فاصلهای هست که خودِ پژوهش اندازه نمیگیرد.
چه چیزی نیت فرزندآوری را بالا میبرد؟
بالاترین نیت فرزندآوری در همان پیمایش، در گروههایی دیده شد که شرایط را مساعد میدیدند، نه در گروههایی که صرفاً مشوق داشتند. کسانی که آموزش جنسی را در بزرگسالی دریافت کرده بودند ۴۸٫۶ درصد نیت فرزندآوری داشتند و کسانی که به فرزندآوری پس از ازدواج باور داشتند ۴۴٫۰ درصد.
دو گروه دیگر هم بالاتر از میانگین بودند: کسانی که فرزند را تقویتکنندهٔ رابطه میدانستند ۳۲٫۵ درصد، و کسانی که در خانواده یا فرهنگ محل کارشان برابری جنسیتی را ادراک میکردند ۳۱٫۷ درصد. خوداشتغالها هم ۳۳٫۳ درصد بودند. این الگو نشان میدهد نیت با ادراکِ قابلمدیریتبودنِ آینده گره خورده است.
در پژوهش مقطعی دیگری روی ۱۸۱ زن و مرد مجردِ شاغل ۲۵ تا ۴۰ ساله در کرهٔ جنوبی، حدود ۷۷ درصد قصد فرزندآوری داشتند و بیش از ۶۰ درصد دو فرزند یا بیشتر میخواستند. از میان چهار سطح بررسیشده فقط عوامل درونفردی معنادار بودند: قصد ازدواج، دانش باروری، و نگرش به والدگری. مدل ۵۹٫۶ درصد از تغییرات قصد فرزندآوری را توضیح میداد. این پژوهش هم نمونهٔ کوچک و آنلاین دارد، مقطعی است، و باز هم قصد را میسنجد نه تولد واقعی.
زوجهایی که بر سر فرزند به بنبست میرسند، معمولاً سر خودِ فرزند اختلاف ندارند. — Image: AI-generated / Gemini 3.1 Flash via OpenRouter
چرا خواستنِ فرزند به داشتنِ فرزند تبدیل نمیشود؟
در اتاق درمان، زوجهایی که بر سر فرزند به بنبست میرسند تقریباً هیچوقت سر خودِ فرزند اختلاف ندارند. اختلاف سر این است که بعد از تولد، چه کسی شغلش را نصف میکند. وقتی این سؤال روی میز میآید و پاسخ روشنی میگیرد، گفتوگو از بنبست بیرون میآید — حتی اگر پاسخ، «هنوز نه» باشد.
این خوانش با دادههای کرهای همراستاست. در پیمایش سئول، ادراک برابری جنسیتی در خانه و محل کار با نیت بالاتر همراه بود، و این همراهی از همراهیِ عوامل درونفردی جدا نبود. کسی که پیشبینی میکند بارِ مراقبت یکطرفه روی دوشش میافتد، نیتش را در سطح «آرزو» نگه میدارد و آن را به تصمیم تبدیل نمیکند.
نکتهٔ بالینی این است که نیت پایین همیشه نشانهٔ میل پایین نیست. میتواند نشانهٔ نبودِ پاسخ روشن به پرسش تقسیم کار باشد. در این دادهها گرهِ باروری گرهِ میل نیست بلکه گرهِ شرایط است، و روشنترین شرطی که با نیت بالاتر فرزندآوری همراه بود ادراک برابری جنسیتی در خانه و در محل کار بود، نه مشوق مالی.
تعویق فرزندآوری معمولاً یک تصمیم بزرگ نیست؛ جمعشدن چند «فعلاً نه» کوچک است. — Image: AI-generated / Gemini 3.1 Flash via OpenRouter
این داده برای یک زوج مهاجر چه پیامی دارد؟
برای زوج ایرانیتبار در تهران، تورنتو، ونکوور یا لسآنجلس، پیام کاربردی این است که پیش از بحث دربارهٔ «کی بچه؟»، بحث دربارهٔ «بعد از بچه، چه کسی چه چیزی را نصف میکند؟» را جدا کنید. این دو گفتوگو در ذهن زوجها قاطی میشود و همانجاست که بنبست شکل میگیرد.
مهاجرت یک لایه اضافه میکند: شبکهٔ حمایتی خانوادهٔ گسترده در دسترس نیست و بار مراقبت روی خودِ زوج میافتد. اگر در آن شرایط، تقسیم کار روشن نشود، نیت فرزندآوری پایین میماند، حتی وقتی هر دو طرف فرزند میخواهند. این همان الگویی است که در پیمایش سئول با ادراک برابری جنسیتی گره خورده بود.
[نیاز به بررسی بیشتر: هر دو پژوهش در کرهٔ جنوبی و روی نیت انجام شده و هنوز روشن نیست همین رابطه در جامعهٔ ایرانیتبار هم به همین قوت برقرار باشد.] با این حال، یک نتیجهٔ عملی از همین دادهها قابل برداشت است: اگر زوجی بر سر فرزند به بنبست رسیده، پیش از هر تصمیمی، پاسخ روشن به پرسش تقسیم کار بعد از تولد را روی میز بگذارد. این کار وعدهٔ حل مسئله نمیدهد، ولی بنبست را به گفتوگو تبدیل میکند.
نه. در پیمایش سئول نیت آیندهٔ فرزندآوری ۲۵٫۶ درصد بود، ولی در پژوهشی دیگر روی ۱۸۱ فرد مجرد شاغل حدود ۷۷ درصد قصد فرزندآوری داشتند. فاصلهٔ خواستن تا داشتن با شرایط پر میشود، نه با میل.
کدام عامل بیشترین ارتباط را با نیت فرزندآوری داشت؟
در پیمایش سئول، زنانی که در خانواده یا محل کارشان برابری جنسیتی را ادراک میکردند ۳۱٫۷ درصد نیت داشتند؛ بالاتر از میانگین ۲۵٫۶ درصد. این یک همبستگی است، نه اثبات علیت.
مشوق مالی مؤثر نیست؟
این دادهها مشوق مالی را مستقیم نسنجیدهاند. چیزی که سنجیده شده، ادراک فرد از شرایط است — و همین ادراک با نیت بالاتر همراه بود. نتیجهگیری دربارهٔ اثر مشوقها از این پژوهشها ممکن نیست.
یک زوج از کجا شروع کند؟
از جدا کردن دو پرسش: «آیا فرزند میخواهیم؟» و «بعد از تولد، چه کسی چه چیزی را نصف میکند؟». وقتی پرسش دوم پاسخ روشن بگیرد، پرسش اول معمولاً از بنبست بیرون میآید.
جمعبندی
کرهٔ جنوبی پایینترین نرخ باروری میان کشورهای سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی را دارد — کمتر از یک فرزند به ازای هر زن — در حالی که در یک پژوهش روی ۱۸۱ فرد مجرد شاغل ۲۵ تا ۴۰ ساله حدود ۷۷ درصد قصد فرزندآوری داشتند. این دو عدد کنار هم یک چیز میگویند: آنچه کم است میل نیست، شرایط است.
و اگر بخواهیم روی یک متغیر انگشت بگذاریم، در پیمایش سئول بالاترین نیت در میان کسانی دیده شد که شرایط را قابل مدیریت میدیدند — از جمله کسانی که در خانه و محل کارشان برابری جنسیتی را ادراک میکردند، با ۳۱٫۷ درصد در برابر میانگین ۲۵٫۶ درصد. برای یک زوج، این یعنی گفتوگو باید از «آیا بچه میخواهیم؟» به «بعد از تولد، چه کسی چه چیزی را نصف میکند؟» منتقل شود.
به دنبال مشاوره ی حرفهای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
۱. Nguyen TTL, Nguyen VC. Factors associated with future fertility intentions among Korean women of childbearing age in Seoul: a cross-sectional study. Women’s Health Nursing. ۲۰۲۴؛۳۰(۴):۲۸۸–۲۹۸. PMID 39756473. DOI: 10.4069/whn.2024.12.06.1
۲. Shin H, Lee A, Choi S, Jo M. Childbearing intentions and influencing factors among single young adults in South Korea: a cross-sectional study. Child Health Nursing Research. ۲۰۲۵؛۳۱(۱):۱۵–۲۷. PMID 39895294. DOI: 10.4094/chnr.2024.025
منابع از پایگاه PubMed گرفته شدهاند.
Image Credits
هر سه تصویر این مطلب با هوش مصنوعی ساخته شدهاند و هیچکدام چهرهٔ یک انسان واقعی نیستند — Images: AI-generated / Gemini 3.1 Flash via OpenRouter.
