در دودمان انسان، خارهای حسیِ آلت از دست رفته است. یک پژوهش ژنومی که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد، ۵۱۰ حذف کامل توالی‌های بسیار حفاظت‌شده را در ژنوم انسان تأیید کرد و نشان داد یکی از این حذف‌ها یک توالی تنظیمی (enhancer) نزدیک ژن گیرندهٔ آندروژن را برمی‌دارد؛ این تغییر مولکولی با از دست رفتن خارهای آلت در دودمان انسان همبسته است، ولی اثر آن بر رفتار جنسی انسان فرضیه است و اثبات نشده. ارگاسم‌های پیاپی در مردان نیز پدیده‌ای کم‌شایع است که هیچ ربطی به خارها ندارد.
این تفکیک مهم است چون همبستگی ژنتیکی-آناتومیک با اثر بر رفتار جنسی یکی نیست؛ و ارگاسم پیاپی در مردان بحثی جدا و بی‌ارتباط با خارهاست.
دربارهٔ از دست رفتن خارهای آلت در انسان چه می‌دانیم؟
آنچه مستند است، یک حذف مولکولی مشخص و همبستگی آن با یک تغییر آناتومیک است. ادعای کارکردی دربارهٔ رفتار از این داده‌ها بیرون نمی‌آید.
همبستگی ژنتیکی با اثر بر رفتار جنسی یکی نیست. — Image: AI-generated / Gemini 3.1 Flash via OpenRouter
در مقایسهٔ ژنوم‌ها که McLean و همکاران در سال ۲۰۱۱ در مجلهٔ Nature منتشر کردند، ۵۱۰ حذف کامل توالی‌های بسیار حفاظت‌شده در انسان تأیید شد. تقریباً همهٔ این حذف‌ها در نواحی غیرکدکننده‌اند و نزدیک ژن‌های مرتبط با پیام‌رسانی هورمون‌های استروییدی و عملکرد عصبی قرار دارند. یکی از آن‌ها یک enhancer مربوط به موهای حسی صورت و خارهای آلت را از ژن گیرندهٔ آندروژن برمی‌دارد، و این تغییر مولکولی با از دست رفتن آناتومیک موهای حسیِ وابسته به آندروژن و خارهای آلت در دودمان انسان همبسته است.
حذف دیگری که در همان پژوهش توصیف شد، نزدیک ژن GADD45G قرار دارد و با گسترش مناطقی از مغز همبسته است. محدودیت اصلی روشن است: این‌ها همبستگی‌اند. مقاله اثر حذف‌ها را بر رفتار جنسی آزمایش نکرده است و دربارهٔ کارکرد آن‌ها برای رفتار هیچ ادعایی نمی‌کند.
چرا آلت در گونه‌های مختلف این‌قدر متنوع است؟
آلت در میان گونه‌ها ساختاری بسیار متنوع دارد و سریع تکامل یافته است. حتی در گونه‌های نزدیکی که در بقیهٔ ریخت‌شناسی تفاوت اندکی دارند، شکل آلت تفاوت زیادی نشان می‌دهد. شواهد کنونی می‌گوید این تنوع امضای صفتی است که تحت انتخاب جنسی قرار دارد.
Hosken و همکاران در سال ۲۰۱۹ در مجلهٔ Nature Reviews Urology جمع‌بندی کردند که آلت از آنچه کارکرد اصلی آن، یعنی انتقال اسپرم، لازم دارد پیچیده‌تر است. تکامل واگرای سریع معمولاً امضای صفت‌هایی است که تحت انتخاب جنسی‌اند. با وجود توافق کلی دربارهٔ نقش انتخاب جنسی، پرسش‌های زیادی بی‌پاسخ مانده است.
آیا از دست رفتن خارها به رفتار جنسی انسان ربط دارد؟
پاسخ مستقیم این است که در منابع بررسیشده هیچ مطالعهای آن را آزمون نکرده است. حذف توالی تنظیمی نزدیک ژن گیرندهٔ آندروژن با از دست رفتن خارهای آلت همبسته است، ولی اینکه این از دست رفتن رفتاری را تغییر داده باشد، در داده‌های موجود آزمون نشده. هر روایتی که از همبستگی به کارکرد برود، از شواهد جلو زده است.
یک همبستگی میان حذف یک توالی و از دست رفتن یک صفت آناتومیک دربارهٔ اینکه آن صفت در رفتار چه کارکردی داشت چیزی نمی‌گوید. برای عبور از این نقطه به داده‌ای نیاز است که متغیر رفتاری را جداگانه بسنجد؛ تا آن زمان، این پرسش باز می‌ماند.
[نیاز به بررسی بیشتر: در منابع بررسیشده برای این مقاله، هیچ مطالعهای اثر از دست رفتن خارهای آلت را بر رفتار جنسی یا تجربهٔ جنسی انسان آزمایش نکرده است.]
علم دربارهٔ ارگاسم‌های پیاپی در مردان چه می‌داند؟
مرورهای موجود می‌گویند ارگاسم‌های پیاپی در مردان کم‌شایع است: کمتر از ۱۰ درصد در دههٔ بیست سالگی و کمتر از ۷ درصد پس از ۳۰ سالگی. دو الگو توصیف شده است: پراکنده با فاصلهٔ چند دقیقه، و فشرده با دسته‌های ۲ تا ۴ ارگاسم در چند ثانیه تا ۲ دقیقه. دادهٔ فیزیولوژیک تأییدکننده اندک است.
مرور Wibowo و Wassersug که در سال ۲۰۱۶ در مجلهٔ Sexual Medicine Reviews منتشر شد، ۱۵ منتشرهٔ مرتبط را پوشش داد و نشان داد دادهٔ فیزیولوژیک تأییدکننده اندک است؛ نقش انزال و تغییرات فیزیولوژیک دورهٔ نقاهت در مهار ارگاسم‌های پیاپی تقریباً بررسی‌نشده مانده است. همچنین ادعای رایجی که می‌گوید همهٔ مردان می‌توانند بدون استراحت ارگاسم‌های پیاپی داشته باشند، با این شواهد نمی‌خواند.
در بررسی Griffin-Mathieu و همکاران که در سال ۲۰۲۱ در مجلهٔ Journal of Sexual Medicine منتشر شد، ۱۲۲ مرد که چندارگاسمی گزارش کرده بودند به‌صورت آنلاین بررسی شدند. تعداد ارگاسم‌های گزارش‌شده از ۲ تا ۳۰ بود؛ اکثریت، یعنی ۷۹٫۵ درصد (۹۷ نفر)، ۲ تا ۴ ارگاسم با فاصلهٔ زمانی داشتند که برای ارگاسم بعدی تحریک بیشتری لازم بود. بیشتر شرکت‌کنندگان نعوظ را حفظ می‌کردند و با هر ارگاسم انزال داشتند. سن همبستهٔ معنی‌دار نبود و این الگو در بستر رابطهٔ دونفره شایع‌تر بود؛ چهار نیمرخ مختلف توصیف شد. محدودیت‌ها جدی‌اند: اندازه‌گیری‌های تأییدنشده، سوگیری حافظه، نبود گروه شاهد و نبود اندازه‌گیری فیزیولوژیک. در کار بالینی، مردانی که از ارگاسم‌های پیاپی می‌پرسند بیشتر می‌خواهند بدانند «عادی» هستند یا نه؛ پاسخ علمی این است که هم تک‌ارگاسمی و هم چندارگاسمی در دامنهٔ تجربهٔ مردان است و این پرسش به‌تنهایی نشانهٔ اختلال نیست.
در دودمان انسان خارهای حسیِ آلت از دست رفته و این با حذف یک توالی تنظیمی نزدیک ژن گیرندهٔ آندروژن همبسته است؛ یعنی نیاکان ما ساختاری داشتند که در ما نیست. شواهد فقط حذف و پیامد آناتومیک آن را نشان می‌دهد.
آیا از دست رفتن خارها رابطهٔ جنسی انسان را تغییر داد؟
این پرسش آزموننشده مانده است. در منابع بررسیشده برای این مقاله، هیچ مطالعهای اثر از دست رفتن خارها را بر رفتار جنسی یا تجربهٔ جنسی انسان آزمایش نکرده است؛ این یک همبستگی ژنتیکی-آناتومیک است و تبدیل آن به توضیح رفتار امروز، ادعایی فراتر از دادههاست.
چند درصد مردان ارگاسم‌های پیاپی دارند؟
کمتر از ۱۰ درصد مردان در دههٔ بیست سالگی و کمتر از ۷ درصد پس از ۳۰ سالگی چندارگاسمی گزارش می‌کنند. در نمونهٔ آنلاینی از ۱۲۲ مرد، ۷۹٫۵ درصد (۹۷ نفر) ۲ تا ۴ ارگاسم داشتند. این اعداد خودگزارشی است، نه اندازه‌گیری فیزیولوژیک.
آیا ندانستن این‌ها نگران‌کننده است یا به مشکلات جنسی امروز ربط دارد؟
نداشتن پاسخ قطعی برای یک پرسش تکاملی، خودش مسئلهٔ بالینی نیست. در منابع بررسیشده هیچ مطالعهای از دست رفتن خارها را به مشکلات جنسی امروز وصل نکرده است؛ پس دانستن یا ندانستن این داستان تکاملی دلیلی برای نگرانی نمی‌سازد.
جمع‌بندی: یک ردپای ژنتیکی و یک پرسش باز
حذف توالی تنظیمی نزدیک ژن گیرندهٔ آندروژن که در پژوهش ژنومی سال ۲۰۱۱ گزارش شد، با از دست رفتن آناتومیک خارهای آلت در دودمان انسان همبسته است و همین همبستگی، تنها چیزی است که داده‌ها پشتیبانی می‌کند.
موضع تحریریهٔ ما این است که داستان تکامل بدن ما جذاب است ولی باید با همان دقتی روایت شود که شواهدش اجازه می‌دهد؛ یک همبستگی ژنتیکی را نمی‌شود به توضیحی دربارهٔ رفتار جنسی امروز تبدیل کرد. پژوهش‌های بعدی می‌توانند این فاصله را کم کنند.
به دنبال مشاوره ی حرفه‌ای برای بهبود مسائل زناشویی و یا مسائل مربوط به سلامت روان خود هستید؟
McLean CY, Reno PL, Pollen AA, Bassan AI, Capellini TD, Guenther C, et al. Human-specific loss of regulatory DNA and the evolution of human-specific traits. Nature. 2011;471(7337):216-219. PMID: 21390129. DOI: 10.1038/nature09774
Hosken DJ, Archer CR, House CM, Wedell N. Penis evolution across species: divergence and diversity. Nat Rev Urol. 2019;16(2):98-106. PMID: 30397329. DOI: 10.1038/s41585-018-0112-z
Wibowo E, Wassersug RJ. Multiple Orgasms in Men-What We Know So Far. Sex Med Rev. 2016;4(2):136-148. PMID: 27872023. DOI: 10.1016/j.sxmr.2015.12.004
Griffin-Mathieu G, Berry M, Shtarkshall RA, Amsel R, Binik YM, Gérard M. Exploring Male Multiple Orgasm in a Large Online Sample: Refining Our Understanding. J Sex Med. 2021;18(9):1652-1661. PMID: 34404626. DOI: 10.1016/j.jsxm.2021.06.017
اعتبار تصاویر: تصویر شاخص: Photo: Edgar Santana / Pexels (Pexels). تصویر اول با هوش مصنوعی ساخته شده است (Gemini 3.1 Flash via OpenRouter).
